Miliony gospodarstw w UK pod presją. Which? przedstawia plan obniżenia kosztów życia

Which? podkreśla, że 85 proc. dorosłych mieszkańców UK martwi się obecnie cenami żywności, a sytuację pogarszają globalne napięcia, w tym konflikt na Bliskim Wschodzie. Organizacja wskazuje, że kryzys kosztów życia ma charakter strukturalny i wymaga zdecydowanej reakcji państwa.

Jednocześnie 68 proc. badanych uważa, że rząd nie robi wystarczająco dużo, aby wspierać obecny standard życia ludzi (68%) lub przeciwdziałać firmom, które wykorzystują konsumentów (65%). 

W codziennym życiu skutki kryzysu są coraz bardziej widoczne. Dwie trzecie gospodarstw domowych zmieniło w ostatnim miesiącu nawyki zakupowe, najczęściej wybierając tańsze produkty (43 proc.), marki własne supermarketów (37 proc.) oraz produkty promocyjne (31 proc.).

Niepokojące są dane dotyczące ograniczania jedzenia: 1 na 7 gospodarstw rezygnuje z kupowania części żywności, a 1 na 10 — ok. 3 mln gospodarstw — pomija posiłki, aby zmniejszyć koszty zakupów.

Rosną też obawy o ceny paliw — 83 proc. Brytyjczyków deklaruje niepokój (wzrost z 71 proc. w lutym). Wiele osób ogranicza podróże, rzadziej wyjeżdża rekreacyjnie i rzadziej odwiedza rodzinę i znajomych.

Według Which? ponad 15 mln gospodarstw domowych podejmowało działania oszczędnościowe: ograniczało wydatki na podstawowe produkty (29 proc.), korzystało z oszczędności (25 proc.), wyprzedawało majątek (9 proc.), pożyczało od bliskich (9 proc.), a 7,7 proc. nie opłaciło rachunków, kredytu lub karty kredytowej.

PostulatyWhich? (manifest dot. kosztów życia):

Obniżenie rachunków za energię:

• usunięcie z rachunków opłat środowiskowych i społecznych oraz finansowanie ich z podatków ogólnych,
• stworzenie przez regulator Ofgem publicznej bazy wszystkich taryf energetycznych dostępnych dla nowych klientów, aby ułatwić znalezienie najtańszych ofert.

Poprawa dostępu do taniej i zdrowej żywności:

• zwiększenie wartości i rozszerzenie programu Healthy Start dla rodzin o niskich dochodach,
• zobowiązanie supermarketów do zapewnienia tanich i zdrowych produktów także w mniejszych sklepach,
• wywarcie presji na sieci handlowe, aby zniosły ograniczenia w dostępie do programów lojalnościowych.

Obniżenie kosztów paliwa:

• opóźnienie planowanego na wrzesień 2026 r. zniesienia tymczasowej obniżki podatku paliwowego,
• zdecydowane działania Urzędu ds. Konkurencji i Rynków (CMA) wobec sprzedawców naruszających obowiązki w systemie Fuel Finder.

Szanse na pełne wdrożenie manifestu Which? są umiarkowane, ale niektóre z kluczowych postulatów już teraz zyskują bezpośrednie poparcie rządu i są przekuwane w konkretne ustawy.