Unia Europejska przyjęła nowe regulacje azylowe. Czy ograniczą presję migracyjną?

W grudniu 2025 roku Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej osiągnęły porozumienie w sprawie zasad stosowania koncepcji bezpiecznego państwa trzeciego, kończąc negocjacje legislacyjne na poziomie unijnym.

Przyjęte ramy prawne porządkują dotychczasowe przepisy i wzmacniają możliwość uznania wniosku o ochronę międzynarodową za niedopuszczalny, jeżeli osoba ubiegająca się o azyl mogła uzyskać skuteczną ochronę poza UE w kraju spełniającym kryteria bezpieczeństwa.

Część wniosków będzie mogła być odrzucana już na wstępnym etapie postępowania bez konieczności prowadzenia pełnej procedury azylowej na terytorium Unii.

Państwa Unii Europejskiej będą mogły stosować koncepcję bezpiecznego państwa trzeciego wtedy, gdy spełniony jest jeden z trzech warunków: dana osoba przejeżdżała tranzytem do UE przez państwo trzecie, gdzie mogła się ubiegać o ochronę, lub ma z tym krajem powiązania, a także gdy istnieje umowa lub porozumienie z bezpiecznym krajem trzecim dotyczące przyjmowania osób ubiegających się o azyl. 

Jednym z elementów nowych regulacji jest także uporządkowanie praktyki zawierania umów migracyjnych z państwami spoza UE.

Skala obciążenia unijnego systemu azylowego pozostaje wysoka. Według danych Parlamentu Europejskiego, w 2024 roku w państwach UE złożono ponad 1 mln wniosków o azyl, z czego najwięcej trafiło do Niemiec (25 proc.), Hiszpanii (18 proc.) oraz Włoch (16,6 proc.). 

Zwolennicy reformy podkreślają, że koncepcja bezpiecznego państwa trzeciego odnosi się do osób powołujących się na status uchodźcy, a jej fundamentem pozostaje obowiązujące prawo międzynarodowe.