Nasza Polityka Prywatnosci oraz Cookies zosta豉 zaktualizowana.

Wprowadzili鄉y kilka istotnych zmian w naszej Polityce Prywatno軼i i Plik闚 Cookies i chcemy, aby wiedzia, co to oznacza dla Ciebie i Twoich danych

Menu

Zostali w Afryce na zawsze…

Mieszka這 tam ponad trzy tysi帷e ludzi. Funkcjonowa造 zak豉dy pracy, dzia豉造 szko造, kwit這 篡cie kulturalne. P騧niej, kiedy Polacy opu軼ili Afryk, osiedle Koja nad jeziorem Wiktoria zlikwidowano, a teren zr闚nano z ziemi.
Reklama
Dzisiaj po tamtych czasach pozosta jedynie cmentarz. Zdewastowany, wymagaj帷y renowacji. Dzi瘯i polskim misjonarzom i miejscowym „ch這pcom ulicy” odzyska dawny blask.

Dr Hubert Chudzio, naukowiec z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, nie zasypia gruszek w popiele. Od kilku lat wraz ze studentami z Ko豉 Naukowego Historyk闚 prowadzi badania dotycz帷e przymusowych migracji Polak闚. Misje w kraju i za granic, dokumentowanie przesz這軼i. Inwentaryzowali mi璠zy innymi groby, kwatery i cmentarze wojenne na terenie Ma這polski, wzi瘭i te pod lup polskie nekropolie w Afryce Wschodniej.

– Od trzech lat, w ramach projektu „Z mroz闚 Syberii pod s這鎍e Afryki”, prowadzimy wielotorow dzia豉lno嗆 zwi您an z badaniem i popularyzacj tematu afryka雟kich osiedli polskich tu豉czy – m闚i dr Chudzio i podkre郵a, 瞠 przeprowadzono ju szereg wywiad闚 z lud幟i, kt鏎zy w latach 1940 – 1941 zostali wywiezieni na Syberi, a potem, po uk豉dzie Sikorski – Majski, z armi genera豉 Andersa dotarli do Persji. Stamt康 ich dalsza droga wiod豉 do polskich osiedli w Afryce Wschodniej.

M這dzi badacze z Krakowa nawi您ali kontakt ze stowarzyszeniem „Klub pod Baobabem” (zrzeszaj帷ym Afryka鎍zyk闚, czyli Polak闚, kt鏎zy przeszli szlak od Syberii po Afryk), a kulminacj ich dzia豉lno軼i by豉 ekspedycja naukowa do Tanzanii i Ugandy, podczas kt鏎ej sporz康zono dokumentacj filmow, fotograficzn oraz kartograficzn cmentarzy w Tengeru (Tanzania) oraz Koji i Masindi (oba w Ugandzie). W czasie wyprawy przeprowadzono r闚nie prace renowacyjne i porz康kowe.

Nad brzegiem Wiktorii
Persja, Indie, Liban, Palestyna, Nowa Zelandia, Meksyk, Afryka… R騜nymi szlakami pod捫ali polscy tu豉cze, w r騜ne miejsca rzuci ich los. Na Czarny L康 przesiedlono najwi璚ej, ponad 18 tysi璚y Polak闚 – w sumie w Afryce Wschodniej i Po逝dniowej za這穎no 22 osiedla. Najwi瘯sze, w Tengeru, w masywie Kilimand瘸ro, le膨ce na wysoko軼i 1200 metr闚 nad poziomem morza, liczy這 pi耩 tysi璚y mieszka鎍闚. Nast瘼ne znajdowa這 si w Masindi, mieszka這 w nim cztery tysi帷e ludzi. Z kolei w Koji, nad brzegiem jeziora Wiktoria, ulokowano trzy tysi帷e uchod嬈闚.

Cz窷 os鏏 przebywa豉 w osiedlach do po這wy lat pi耩dziesi徠ych ubieg貫go stulecia, inni kr鏂ej. Pocz徠kowo warunki by造 trudne – spano ma pryczach i klepisku – jednak stopniowo nast瘼owa豉 poprawa. Po latach, z perspektywy czasu, dla wielu polskich dzieci afryka雟ki okres jawi si we wspomnieniach jako pi瘯ny i szcz窷liwy. Chodzi造 tam do dobrych szk馧, realizowa造 si w sporcie, anga穎wa造 w znakomicie funkcjonuj帷ym harcerstwie.
Mimo 瞠 Polakami opiekowa si angielski Zarz康 do Spraw Uchod嬈闚 w Afryce, wielu naszych rodak闚 zmar這, mi璠zy innymi na choroby tropikalne. Po dawnych osiedlach zosta造 cmentarze, na kt鏎ych pogrzebano w sumie kilkaset os鏏. Cz窷ciowo zapomniane, cz窷ciowo odnawiane przez polskich zakonnik闚 przebywaj帷ych na misjach w Afryce.

W drodze do Ojczyzny
Dzi mieszkaj w r騜nych krajach. Polska, Wielka Brytania, Australia, Kanada, Stany Zjednoczone… Jednak chocia od tamtych czas闚 min窸o ju tyle lat, byli mieszka鎍y osiedla w Koji nie zapomnieli o swoich dawnych wsp馧towarzyszach. Zawi您any niedawno Komitet Odbudowy Cmentarza stawia sobie za cel renowacj zdewastowanej nekropolii, na kt鏎ej pochowano 96 os鏏.

Zadanie jest ambitne, gdy po dawnym obozie pozosta tylko otoczony wysokim murem cmentarz. Przez jego 鈔odek wiedzie 軼ie磬a, na jej ko鎍u stoi pomnik z nazwiskami zmar造ch. Nad obeliskiem g鏎uje ma造 betonowy krzy, a poni瞠j tablica z napisem „Zmarli Polacy w drodze do Ojczyzny”.
– Po opuszczeniu osiedla przez naszych rodak闚 cmentarz zosta zr闚nany z ziemi przy pomocy ci篹kich maszyn przez nowych w豉軼icieli terenu. Chocia dzisiaj miejscowi twierdz, 瞠 zrobili to handlarze narkotyk闚 z Jamajki, kt鏎zy uprawiali tu opium, to jednak z naszego „郵edztwa” wynika, 瞠 nekropolia zosta豉 zniszczona zanim przybyli tam Jamajczycy – m闚i dr Chudzio, dodaj帷, 瞠 w latach dziewi耩dziesi徠ych ubieg貫go stulecia cz窷ciow odbudow cmentarza przeprowadzi ksi康z Jan Marciniak. To by pocz徠ek, potem akcj kontynuowali krakowscy studenci z Uniwersytetu Pedagogicznego, kt鏎zy dwa lata temu odnowili pami徠kowy pomnik, odmalowali bram wej軼iow, a tak瞠 oczy軼ili 軼ie磬 prowadz帷 do obelisku.

Plany s znacznie szersze. Komitet Odbudowy Cmentarza planuje generaln renowacj tego miejsca oraz postawienie nagrobk闚, a pomys wspieraj polscy misjonarze pracuj帷y w Ugandzie, kt鏎zy pomog przywr鏂i nekropolii dawny blask.

Pomoc zadeklarowa salezjanin Ryszard J霩wiak, opiekuj帷y si pod Kampal (stolic Ugandy) ponad 200 „ch這pcami ulicy”. Zbiera ich, organizuje nowe 篡cie. M這dzi ludzie mieszkaj w specjalnym o鈔odku, udzielaj si w grupach akrobatycznych, zespo豉ch sportowych i muzycznych, mog si uczy i rozwija. To w豉郾ie ci czarni ch這pcy, pod kierunkiem ksi璠za Ryszarda, odbuduj cmentarz. Prace powinny zako鎍zy si do listopada 2012 roku, obecnie trwa zbieranie funduszy. Nie od dzi wiadomo, 瞠 „Ojczyzna to ziemia i groby”...
 

Twoja ocena:

Ju zag這sowa貫!

Aktualna ocena: 4.67 / 12

Komentarze


  • Justyna R
    2 lipca 2011, 13:44

    bardzo ciekawy artyku sama od niedawna pisz i chcia豉m zobaczy styl, artyku bardzo mnie wci庵n掖 ode mnie 6 pozdrawiam

Dodaj komentarz


Reklama
Reklama

Waluty


Kurs NBP z dnia 15.02.2019
GBP 4.910 zEUR 4.324 zUSD 3.833 zCHF 3.808 z

Sport


Reklama