Menu

Odszedł książę Filip. Jaki był małżonek królowej Elżbiety II?

Odszedł książę Filip. Jaki był małżonek królowej Elżbiety II?
Wielka Brytania jest w żałobie po śmierci powszechnie lubianego księcia. (Fot. Getty Images)
Książę Filip, małżonek brytyjskiej królowej zmarł dzisiaj rano w zamku Windsor. Nestor królewskiego rodu 10 czerwca skończyłby 100 lat...

Był on najdłużej dotąd panującym małżonkiem władcy w historii imperium brytyjskiego, a także najstarszym współmałżonkiem kiedykolwiek panującego monarchy brytyjskiego.

Pochodził z duńskiego rodu królewskiego Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg. Książę Filip urodził się w Grecji jako członek greckiej i duńskiej rodziny królewskiej, ale jego rodzina została wygnana, gdy był jeszcze dzieckiem.

Książę Filip słynął z zamiłowania do sportu i przyrody. Jeszcze na parę lat przed śmiercią, podobnie jak jego małżonka, jeździł konno. Był miłośnikiem polo i żeglowania.

Hrabina Wessex opisała Filipa jako niezrównanego towarzysza królowej. "Bycie królową to bardzo samotne zajęcie. Będąc kobietą u władzy to niezwykle dobrze mieć u boku kogoś, na kim można polegać i komu można zaufać, a przede wszystkim z kim można się śmiać” - podkreśliła Wessex.

Gafy Filipa

Wiadomo, że małżonek Elżbiety II był dość specyficzny. Książę Filip jako jedyny chyba na dworze królewskim nie przejmował się absolutnie niczym, wielokrotnie robił sobie żarty, żonglował pomysłami, był bezpośredni, dla wielu aż do bólu.

Książę Filip towarzyszył królowej w uroczystościach państwowych. (Fot. Getty Images)

Gafy księcia przeszły do historii jeszcze za jego życia. Chłopcu, który zdradził mu, że chciałby zostać astronautą, poradził, aby trochę schudł. Na pytanie pewnego dostojnika państwowego jaki miał lot, zapytał, czy ten kiedyś leciał samolotem. Kiedy usłyszał twierdząca odpowiedź, odpalił: "właśnie taki"!

"Jeśli zostaniesz tu dłużej, wrócisz do domu ze skośnymi oczami” - usłyszał 21-letni Brytyjczyk podczas wizyty księcia w Chinach w 1986 roku. Brytyjskiego studenta w w Papui Nowej Gwinei podczas oficjalnej wizyty w 1998 roku zapytał: "A więc udało ci się nie zostać zjedzonym?”.

W tej charakterystyce księcia Filipa jest również polski wątek. Krótko po wstąpieniu Polski Do Unii Europejskiej i otwarciu przez Wielką Brytanię rynku pracy dla Polaków książę odwiedzał Laboratorium Biologii Molekularnej na Uniwersytecie Cambridge. Natknął się tam na prowadzącego badania studenta pochodzącego z Polski, po czym zadał mu pytanie: "Przyjechałeś tu zbierać maliny?”.

Ten żart nie spodobał się wówczas Polakom mieszkającym w Wielkiej Brytanii. Księcia Filipa broniły żywiołowo brytyjskie media, podkreślające, że jego poczucie humoru jest bardzo specyficzne. Według nich wątpliwe jest, aby małżonek królowej Elżbiety II chciał kogoś urazić swoim dowcipem.

Funcje księcia Filipa

Małżonek Elżbiety II ustanowił Nagrodę Księcia Edynburga, która miała na celu wzmacnianie poczucia obowiązku obywatelskiego i rozwijanie sprawności fizycznej wśród młodzieży.

Książę był patronem ponad 800 organizacji, w większości zajmujących się środowiskiem, przemysłem, sportem i edukacją.

Pełnił funkcję brytyjskiego prezesa World Wide Fund for Nature od 1961 do 1982, międzynarodowego prezydenta od 1981, a od 1996 honorowego przewodniczącego. Jest także patronem Fundacji Pracy.

W latach 1964-1986 był prezydentem Międzynarodowej Federacji Jeździeckiej, a także kanclerzem uniwersytetów w Edynburgu, Salford i Aberystwyth.

Najbliżsi Filipa

Tajemnicą była obecność matki księcia Filipa w pałacu Buckingham. Wiedział o niej jedynie dwór. Księżniczka Alice of Battenberg urodziła się w 1885 roku na zamku w Windsorze. Prawnuczka królowej Wiktorii wychowywana była jak angielska księżniczka, choć jej rodzice byli Niemcami. Alice poślubiła greckiego księcia, miała z nim pięcioro dzieci: Małgorzatę,Teodorę, Cecylię, Zofię oraz Filipa.

Matka księcia Edynburga uchodziła za ekscentryczkę, miała poważną wadę słuchu, z powodu schizofrenii zamknięto ją w szpitalu psychiatrycznym z powodu obsesji religijnej. Walczyła też z nazistami w okupowanej Grecji, a za uratowanie Żydów otrzymała od Izraela najwyższe odznaczenie państwowe.

"Wszyscy dokładnie wiedzieli, kiedy Alice idzie korytarzem. To ten specyficzny dźwięk habitu snującego się po pałacowych pokojach” - pisał biograf księcia Filipa Gyles Brandreth.

Alice była niezwykle religijna, założyła w Atenach klasztor prawosławny, założyła także szkołę zakonną oraz dom opieki dla seniorów. Ostatnie lata życia spędziła w pałacu Buckingham u boku syna Filipa i jego żony - królowej Elżbiety II.

Książę Filip jako małe dziecko został potajemnie wywieziony z Grecji w skrzynce na owoce, gdy jego ojciec, książę Grecji Andrzej, uciekł przed egzekucją. Filip miał zaledwie osiem lat kiedy jego matka trafiła do zakładu psychiatrycznego, zaś ojciec wyjechał do Monte Carlo i Paryża, zostawiając syna praktycznie samego. Jako mały chłopiec uczył się w szkole z internatem, a wakacje spędzał głównie z krewnymi matki.

Małżeństwo księcia Filipa i Elżbiety II przetrwało próbę czasu. (Fot. Getty Images)

Siostry księcia Filipa - Zofia i Margarita - nie zostały zaproszone na jego ślub z Elżbietą ze względu na ich kontrowersyjne związki z nazistami. Cecylia zginęła w 1937 roku, również w katastrofie lotniczej. Na pogrzebie pojawił się 16-letni Filip, którego sfotografowano w otoczeniu wdowca i i jego bliskich "hajlujących" żołnierzy SS.

Kilka lat temu brytyjska telewizja Channel 4 wyemitowała film dokumentalny ukazujący fascynację sióstr księcia Filipa - Margarity, Cecylii i Zofii - nazistami i samym Adolfem Hitlerem. Wszystkie były żonami członków NSDAP, a jeden z nich był także żołnierzem SS. Chodzi o księcia Christopha von Hessena, który miał rangę Oberführera i dowodził rezerwami sił powietrznych.

Krytycy brytyjskiej monarchii często wypominali jej związki z Niemcami, ale samemu Filipowi, w którego żyłach płynie niemiecka krew, nie zarzucano nigdy sympatyzowania z nazizmem. Mąż Elżbiety II bohatersko walczył za Wielką Brytanię podczas II wojnie światowej.

Filip – ojciec i dziadek

Książę Edynburga uznawany był powszechnie za bardzo wymagającego ojca, miał ponoć niełatwe stosunki z najstarszym synem, Karolem.

Książę Filip towarzyszył wnukom w pochodzie za trumną ich matki - księżnej Diany. (Fot. Getty Images)

Książę był blisko ze swoimi wnukami: księciem Williamem, księciem Harrym i księżniczką Beatrycze. Ta ostatnia w filmie dokumentalnym z okazji jednych z ostatnich urodzin Filipa stwierdziła, że mówiąc o nim staje się niezwykle wzruszona, gdyż spędziła z dziadkiem bardzo wiele ważnych i serdecznych chwil.

Prasa rozpisywała się na temat rozmowy z Williamem tuż po śmierci księżnej Diany. Niepewni czy iść za trumną matki w kondukcie pogrzebowym, książęta wahali się. Wtedy Filip powiedział do Williama: "Jeśli nie pójdziesz, myślę że będziesz później żałował. Jeśli ja pójdę, zechcesz iść ze mną?”. W dniu pogrzebu Filip, William, Harry, Karol i brat Diany, hrabia Spencer szli razem przez Londyn za trumną Diany.

Małżeństwo z Elżbietą

Książę Filip i królowa Elżbieta II byli w związku małżeńskim ponad 70 lat! Tuż przed ślubem, ojciec Elżbiety, król Jerzy VI przyznał Filipowi tytuł "Jego Królewskiej Wysokości" oraz "księcia Edynburga".

W 1946 roku młody Filip poprosił króla Jerzego VI o rękę jego księżniczki Elżbiety. Zakochani musieli jednak zaczekać, aż Elżbieta skończy 21 lat, wtedy ogłoszono ich zaręczyny.

Ślub odbył się w listopadzie 1947 roku. Wcześniej pan młody przeszedł z wyznania wschodniego na anglikanizm i zrzekł się swoich tytułów do tronu Grecji i Danii.

"Wstąpienie Elżbiety na tron wywołało zamieszanie w kwestii nazwiska, jakie nosić będą dzieci Filipa i nowej królowej. Sam książę oraz jego wuj, Louis Mountbatten nalegali na to, by dzieci nosiły nazwisko ojca, czyli Mountbatten, tak jak Elżbieta, gdy żył jeszcze jej ojciec. Jednakże królowa wdowa Maria dowiedziawszy się o tym, poinformowała o tych zamiarach premiera Winstona Churchilla, który zalecił nowej królowej wydanie królewskiej odezwy stwierdzającej, iż rodzina królewska pozostaje przy rodowym nazwisku Windsor. Filip prywatnie skarżył się: Czuję się w tej rodzinie jak cholerna ameba. Jestem jedynym człowiekiem w kraju, który nie może dać swojego nazwiska dzieciom” - można przeczytać w biografii księcia Filipa.

Książę Filip z rodziną. (Fot. Getty Images)

Filip uczestniczył i pomagał królowej w obowiązkach, jako suwerenny towarzysz w ceremoniach, takich jak Inauguracje Obrad Parlamentu w krajach Wspólnoty, bankietach państwowych i wizytach zagranicznych.

Na 90. urodziny książę Filip otrzymał od swojej małżonki najwyższy rangą w Royal Navy tytuł Lorda Wysokiego Admirała.

Jakie było naprawdę małżeństwo Filipa i Elżbiety? To zapewne wiedzą tylko najbliżsi. Wnuk obojga, książę William uważa, że doskonale się rozumieli. "Dziadek potrafi rozśmieszyć babkę, ponieważ jego działania, słowa i sposób patrzenia na świat są z natury inne niż jej. Dlatego dobrze się uzupełniają" - stwierdził książę William. "Ponieważ zazwyczaj wszystko wokół nich musi być zapięte na ostatni guzik, bawią ich sytuacje, gdy coś nie jest tak, jak być powinno" - podkreślił.

Choć tajemnice królewskiej alkowy były skrzętnie skrywane, brytyjskie media rozsmakowywały się jednak w rzekomych podbojach księcia Filipa. Na jaw wyszło na przykład, że małżonek brytyjskiej królowej miał romans z aktorką Shirley MacLaine i Zsa Zsą Gabor. Jeśli wierzyć mediom, para królewska od ponad pół wieku miała osobne sypialnie.

Filipa i Elżbietę łączyło poczucie humoru. (Fot. Getty Images)

Królewska para przetrwała jednak wiele trudnych chwil i kryzysów rodzinnych. Bliscy uważają, że kluczem było ich poczucie humoru. Oboje lubili figle i żarty. W czasie wizyty w Kanadzie w 1951 roku na przykład, książę Filip widziany był jak ściga swoją żonę po korytarzu pociągu z zębami wampira w ustach. Przy innej okazji zostawił na jej biurku pudełko z orzeszkami, z którego po otwarciu wystawiał głowę sztuczny wąż.

O Elżbiecie II mówi się, że doskonale potrafiła parodiować męża. On z kolei, gdy tylko miał okazję, osobiście przyrządzał jej ulubionego drinka, dżin zmieszany z aperitifem Dubonnet.

Z okazji 50. rocznicy ich związku Elżbieta II nazwała Filipa "źródłem jej siły i ostoją". Były prywatny sekretarz monarchini, lord Charteris wyznał, że "książę Filip jest jedynym człowiekiem na świecie, który widzi w królowej człowieka".

Brytyjczycy o księciu Edynburga

"Wydawał się być w porządku i lubiłem go za to jego przedziwne poczucie humoru” - wspominał w rozmowie z portalem Londynek net. Steven Scrutton z Londynu.

"To był bardzo interesujący facet. Uważam, że był wspaniały, widziałam w telewizji dokument o nim. Był przynajmniej charyzmatyczny, prostolinijny i przystojny do końca swoich dni” - stwierdziła Georgina Smiths.

"Ja najbardziej doceniam to, że zajmował się Williamem i Harrym po śmierci ich matki, oglądałem dokument i pokazywali, jak pocieszał ich i okazywał czułość w chwili, kiedy zniknęli trochę z widoku kamer” - dzielił się swoją pamięcią o księciu Edynburga Thomas Richardson z Liverpoolu.

Filip po raz ostatni był widziany publicznie w lipcu 2020 roku przy okazji przekazania ceremonialnej roli szefa The Rifles, pułku piechoty brytyjskiej armii, w ręce swojej synowej, księżnej Camilli. W połowie lutego został przyjęty do szpitala w Londynie, jak początkowo informował pałac Buckingham, jedynie profilaktycznie, z powodu tego, że źle się poczuł. Później jednak się okazało, że konieczny był zabieg z powodu istniejącej wcześniej choroby serca. Był to najdłuższy pobyt w szpitali w jego życiu.

Książę Filip, który 10 czerwca skończyłby 100 lat, był najdłużej żyjącym mężczyzną w historii brytyjskiej rodziny królewskiej i trzecią najdłużej żyjącą osobą – po Alicji, księżnej Gloucester, ciotce Elżbiety II, oraz Elżbiecie Bowes-Lyon, czyli matce obecnej monarchini. Był najdłużej żyjącym współmałżonkiem jakiegokolwiek brytyjskiego monarchy, a wraz z Elżbietą II stali się jedyną parą królewską w historii brytyjskiej monarchii, która doczekała 70. rocznicy ślubu. Oprócz czwórki dzieci, miał ośmioro wnuków i dziesięcioro prawnuków.

Twoja ocena:

Już zagłosowałeś!

Aktualna ocena: 5.02 / 29

Komentarze
Nikt jeszcze nie skomentował tego tematu.
Bądź pierwszy! Podziel się opinią.
Dodaj komentarz

Waluty


Kurs NBP z dnia 11.05.2021
GBP 5.3050 złEUR 4.5628 złUSD 3.7514 złCHF 4.1592 zł

Sport