Zmodyfikowane banany, które nie brązowieją, mogą trafić do sklepów w UK
Owoce opracowała firma biotechnologiczna Tropic z Norwich. Według producenta, nie różnią się smakiem ani konsystencją od zwykłych bananów, ale ich miąższ pozostaje świeży i żółty przez dodatkowy dzień lub dwa, a po schłodzeniu – jeszcze dłużej.
W ubiegłym tygodniu Ministerstwo Środowiska, Żywności i Spraw Wiejskich (Defra) potwierdziło, że banany mają status produktów uzyskanych metodą precyzyjnej selekcji. To jeden z dwóch wymogów koniecznych przed wprowadzeniem ich na rynek. Kolejnym etapem będzie ocena bezpieczeństwa przez Agencji Standardów Żywnościowych (FSA).
Banany opracowano przy użyciu technologii Crispr-Cas9. Naukowcy zmienili wszystkie trzy kopie pojedynczego genu, ograniczając produkcję oksydazy polifenolowej – enzymu odpowiedzialnego za brązowienie owocu. Podobne rozwiązanie stosowano wcześniej w celu ograniczenia brązowienia m.in. grzybów.
Precyzyjna selekcja różni się od standardowej modyfikacji genetycznej tym, że w jej wyniku organizm nie otrzymuje DNA pochodzącego od niespokrewnionych gatunków. Zgodnie z zasadami FSA, status taki można przyznać, jeśli wprowadzone zmiany mogłyby powstać również w wyniku tradycyjnej uprawy.
Według Tropic, technologia może ograniczyć marnowanie bananów oraz emisję gazów cieplarnianych w łańcuchu dostaw o ponad 25 proc. Firma szacuje, że w samym eksporcie bananów mogłoby to oznaczać redukcję emisji CO₂ o ponad 9 mln ton rocznie. Rządowe dane wskazują natomiast, że każdego dnia wyrzucanych jest 1,4 mln nadających się do spożycia bananów.
Niebrązowiejące owoce mogłyby być również łatwiej wykorzystywane w gotowych produktach, takich jak sałatki owocowe czy zestawy śniadaniowe. Tropic uzyskał już zgodę regulacyjną na ich wprowadzenie w 10 innych krajach, m.in. w Japonii, Brazylii i na Filipinach, a banany są uprawiane w Ameryce Łacińskiej.
Przepisy dotyczące roślin uzyskanych w wyniku selekcji precyzyjnej obowiązują w Anglii od listopada ubiegłego roku. Żywność dopuszczona do sprzedaży w Anglii może być również sprzedawana w Walii i Szkocji, jeśli nie zostanie poddana dalszemu przetwarzaniu. Podobne zasady obowiązują w Irlandii Północnej. Jak dotąd, żaden organizm uzyskany w wyniku selekcji precyzyjnej nie otrzymał zezwolenia na sprzedaż w Anglii.
Prof. Cathie Martin z John Innes Centre, która zajmowała się wcześniej edycją genów pomidorów, zaznacza, że przed wprowadzeniem bananów na rynek FSA musi jeszcze ocenić ich bezpieczeństwo. Jak przyznała, nie wiadomo dokładnie, jak długo potrwa ten proces.
Defra podkreśla, że selekcja precyzyjna może zwiększyć bezpieczeństwo żywnościowe, ograniczyć stosowanie pestycydów, podnieść plony i poprawić odporność upraw na choroby. Resort wskazuje niebrązowiejące banany jako przykład technologii, która może pomóc ograniczyć marnowanie żywności i zwiększyć zrównoważony charakter systemu żywnościowego.
