Silne El Nino może zakłócić światowe rynki rolne. Europa uniknie większych strat w plonach

Według prognoz ośrodków monitorujących klimat, warunki charakterystyczne dla El Nino są już obecne i mają się nasilać podczas borealnego lata (okres od czerwca do sierpnia na półkuli północnej - przyp. red.), osiągając maksimum jesienią 2026 r.

Prognoza programu Copernicus Climate Change Service (C3S) wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia silnego epizodu tego zjawiska.

Komisja ocenia, że Europa nie należy do obszarów szczególnie narażonych na bezpośrednie skutki El Nino. Zarówno plony upraw zimowych, jak i letnich w UE nie powinny zostać znacząco dotknięte. Wspólnota może jednak odczuć pośrednie konsekwencje poprzez światowe rynki rolne.

Oenzetowska Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) przypomniała, że El Nino to naturalne cykliczne zjawisko klimatyczne, które występuje co dwa do siedmiu lat i trwa do roku. Wywołuje wzrost temperatury wody w środkowej i wschodniej strefie Pacyfiku wzdłuż równika, co zmienia rozkład i skalę wiatrów oraz ciśnienia i opadów w skali globalnej.

W latach El Nino zwykle dochodzi do osłabienia monsunów w Azji, co prowadzi do cieplejszych i bardziej suchych warunków pogodowych w Indiach i Azji Południowo-Wschodniej. Może to przełożyć się na niższe zbiory ryżu i soi. Negatywny wpływ prognozowany jest również dla produkcji pszenicy w Australii oraz kukurydzy w północno-wschodniej Brazylii.

Jednocześnie bardziej wilgotne warunki w południowych stanach USA, południowej Brazylii i Argentynie mogą sprzyjać uprawom kukurydzy i soi, częściowo kompensując straty odnotowane w innych regionach świata.

Z doświadczeń wcześniejszych epizodów El Nino wynika, że światowa produkcja soi rosła nieznacznie, głównie dzięki Brazylii, bez większego wpływu na dostępność pasz w UE. W przypadku kukurydzy, ryżu i pszenicy skutki były bardziej zróżnicowane, jednak najczęściej oznaczały spadek plonów.

Komisja ocenia, że skala wpływu obecnego El Nino pozostaje niepewna. Wynika to z ograniczonej wiedzy na temat interakcji tego zjawiska ze zmianami klimatu oraz rekordowo wysokimi temperaturami powierzchni oceanów obserwowanymi od 2023 r.

Największy wpływ na globalne temperatury zjawisko to wywiera w roku następującym po tym, w którym zaistniało. W zależności od regionu przekłada się to m.in. na intensywne susze lub ulewne deszcze. Ostatnie El Nino odnotowano w latach 2023–24.