Naukowcy odkryli pierwszy od ponad 100 lat nowy gatunek kota

Zdaniem autorów publikacji, jest to pierwszy od ponad stu lat przypadek odkrycia i opisania zupełnie nowego, żyjącego gatunku kota.

Leopardus tilcayo zamieszkuje Yungas - wilgotne, górskie lasy na wschodnich stokach Andów w Boliwii. Zaklasyfikowano go do grupy niewielkich południowoamerykańskich kotów określanych po angielsku jako tiger cats (kotów tygrysich). Zwierzęta te są do siebie bardzo podobne i na podstawie samego wyglądu trudno ustalić, do którego gatunku należy dany osobnik.

Długość ciała nowego kota wynosi od 42,5 do 50,5 cm, nie licząc ogona mierzącego kolejne 25-26,5 cm. Kot waży ok. 1,4 kg. Jego sierść jest jasnobrązowa, a tułów pokrywają duże, nieregularne, ciemnobrązowe lub czarne plamy w kształcie rozet.

Na trop nowego gatunku badacze natrafili dzięki osobnikowi, który trafił do boliwijskiego ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt. Wcześniej miejscowy mieszkaniec znalazł go w lesie i, biorąc za domowego kociaka, przez pewien czas trzymał w domu. Gdy zorientował się, że ma do czynienia z dzikim zwierzęciem, przekazał je do ośrodka.

Niewielkie rozmiary kota zwróciły uwagę Paoli Nogales-Ascarrunz, jednej z autorek badania. Początkowo inni specjaliści przypuszczali, że może to być przedstawiciel jednego ze znanych już gatunków z rodzaju Leopardus. Nie zgadzały się jednak m.in. wzór plam i wygląd ogona.

Naukowcy zbadali więc DNA tego osobnika oraz drugiego podobnego kota, który również trafił do ośrodka. Następnie porównali ich genomy z materiałem pochodzącym od dzikich kotów z różnych części Ameryki Południowej.

Łącznie analiza objęła genomy 38 osobników z rodzaju Leopardus, w tym materiał pochodzący z ośmiu okazów muzealnych. Na tej podstawie ustalili, że tzw. koty tygrysie obejmują pięć odrębnych gatunków. Cztery były już znane, natomiast piątym okazał się nieopisany wcześniej Leopardus tilcayo.

Dalsze badania wykazały, że jego linia ewolucyjna oddzieliła się od najbliższych krewnych ok. 1,4 mln lat temu.

Co ciekawe, zwierzę okazało się nowe dla nauki, ale nie dla miejscowej ludności. Mieszkańcy boliwijskich Yungas znali te koty od pokoleń i nazywali je tilcayo. Naukowcy zachowali tę nazwę, nadając nowemu gatunkowi nazwę Leopardus tilcayo.

O samym tilcayo nadal wiadomo bardzo niewiele. Szczegółowo zbadano tylko dwa żywe osobniki i przeanalizowano nieliczne materiały z fotopułapek. Wydaje się, że nowy kot poluje na niewielkie gryzonie i jest aktywny głównie nocą. Nie wiadomo też, jak liczna jest jego populacja ani jak duży obszar zajmuje.