ONZ ostrzega: Nadchodzą pandemie groźniejsze niż Covid-19

"Ucieczka przed epoką pandemii jest możliwa, ale będzie to wymagało zmiany sejsmicznej w podejściu, od reakcji do zapobiegania" - argumentują badacze.

Ogłoszony wczoraj raport opiera się na pracach Międzyrządowej Platformy Naukowo-Politycznej ds. Różnorodności Biologicznej i Funkcji Ekosystemów (IPBES). Koncentrowały się one m.in. na degradacji przyrody spowodowanej pandemią.

"Niebezpieczeństwo rośnie szybko" - podkreślają eksperci działającej pod auspicjami ONZ platformy dla ponad 130 rządów, która zajmuje się problematyką środowiska. Każdego roku ludzkość stoi w obliczu ponad pięciu nowych chorób mogących potencjalnie wywołać pandemię.

"Covid-19 jest co najmniej szóstą pandemią od czasu wielkiej pandemii grypy w roku 1918, znanej też jako grypa hiszpańska" - podkreślono w opracowaniu 22 ekspertów.

Specjaliści zwrócili uwagę, że nowa choroba ma swoje korzenie w drobnoustrojach przenoszonych przez zwierzęta, tak jak w przypadku wszystkich pandemii. Jej wybuch napędzała jednak działalność człowieka.

"Ta sama działalność człowieka, która powoduje zmiany klimatyczne i zanikanie różnorodności biologicznej, rodzi ryzyko pandemii poprzez wpływ na nasze środowisko. Zmiany w sposobie użytkowania ziemi, ekspansja i intensyfikacja rolnictwa, niezrównoważony handel, produkcja i konsumpcja niszczą przyrodę i zwiększają kontakt między dzikimi zwierzętami" - tłumaczył dr Peter Daszak, kierujący warsztatami IPBES.

W opinii ekspertów, ryzyko pandemii można znacznie zmniejszyć przez większą dbałość o obszary chronione i ograniczenie działalności człowieka powodującej utratę różnorodności biologicznej. To z kolei zmniejszy kontakty między dzikimi i gospodarskimi zwierzętami, a także ludźmi, co pomoże zapobiec rozprzestrzenianiu się nowych chorób.

"Mamy coraz większe możliwości zapobiegania pandemiom. Nasze podejście uległo jednak w istocie stagnacji. Wciąż polegamy na próbach powstrzymywania i kontrolowania chorób po ich pojawieniu się za pomocą szczepionek i leków. Możemy uciec od epoki pandemii, ale wymaga to dużo większego skupienia się na zapobieganiu, a nie tylko reagowaniu" - wyjaśnił Daszak, będący też prezesem EcoHealth Alliance, organizacji pozarządowej chroniącej ludzi, zwierzęta i środowisko przed chorobami zakaźnymi.

Z szacunków ekspertów wynika, że skutki gospodarcze pandemii są stukrotnie wyższe niż przewidywane koszty jej zapobiegania. Jak oceniają, obecnie u ssaków i ptaków odkryto ok. 1,7 mln nieznanych wirusów. 850 tys. z nich może potencjalnie zakazić ludzi.