Wielka Brytania: Rachunki za energię mogą odnotować największy skok od czterech lat

Prognoza firmy doradczej Cornwall Insight została opublikowana zaledwie dzień przed wejściem w życie nowego limitu cenowego (tzw. price cap) od października, ustalonego przez regulatora Ofgem. Informacje te potęgują presję na rząd, by ten pilnie wdrożył programy pomocowe dla najuboższych obywateli.

Tymczasem szef koncernu energetycznego EDF, Simone Rossi, ostrzegł, że Wielka Brytania "wkracza w drugi kryzys energetyczny". Zaapelował jednocześnie o przedłużenie obniżki podatku VAT na energię elektryczną, która zacznie obowiązywać od najbliższego czwartku.

Premier Andy Burnham, zapytany na antenie BBC Radio 4 w programie Today, przyznał, że słowa szefa EDF o nadchodzącym kryzysie nie są przesadą. Dodał również, że obecne koszty utrzymania – w tym ceny energii domowej oraz paliw (benzyny i diesla) – stają się dla ludzi "niezwykle uciążliwe".

Rozmawiając z dziennikarzami podczas konferencji Partii Pracy w Liverpoolu, szef rządu zapewnił: "Analizujemy wszelkie możliwe środki, które mogłyby dać ludziom chwilę oddechu i zdjąć z nich ten ciężar".

Około 20 milionów gospodarstw domowych w Anglii, Szkocji i Walii korzysta obecnie z taryf zmiennych regulowanych przez Ofgem. Od dzisiaj ich rachunki wzrosną o 4% (odpowiednik ok. 60 funtów rocznie lub 5 funtów miesięcznie). W efekcie typowe gospodarstwo domowe korzystające z gazu i prądu, które rozlicza się na podstawie polecenia zapłaty, zapłaci rocznie średnio 1 723 funty.

Podwyżka ta byłaby jeszcze bardziej dotkliwa, gdyby nie rządowa obniżka podatku VAT, która pozwala statystycznej rodzinie zaoszczędzić około 45 funtów w skali roku.

Prawdziwy wstrząs cenowy prognozowany jest jednak na styczeń. Według najnowszych wyliczeń Cornwall Insight, typowy roczny rachunek może wtedy wzrosnąć do 1 999 funtów.

Zdaniem Craiga Lowreya, głównego konsultanta w Cornwall Insight, 16-procentowy skok cen nastąpi w najgorszym możliwym momencie. "Te ceny mocno uderzą w budżety domowe. Styczeń sam w sobie jest trudnym miesiącem: temperatury spadają, a stan kont wciąż odbija się po świątecznych wydatkach" – zauważa ekspert.

Główną przyczyną prognozowanego wzrostu cen są zakłócenia w dostawach gazu wywołane konfliktem na Bliskim Wschodzie, co przełożyło się na niski poziom zapasów w europejskich magazynach błękitnego paliwa. Konieczność odbudowania tych rezerw może sprawić, że wysokie rachunki utrzymają się "na długo po zakończeniu zimy".

Cornwall Insight cieszy się w branży energetycznej i kręgach politycznych dużym autorytetem ze względu na bardzo wysoką sprawdzalność swoich analiz. Podobne przewidywania płyną również bezpośrednio od samych dostawców energii.

Na tym etapie dane te wciąż pozostają prognozą – Ofgem oficjalnie ogłosi styczniowe stawki dopiero pod koniec listopada. Chociaż deeskalacja napięć na Bliskim Wschodzie mogłaby przynieść ulgę konsumentom, okres brany pod uwagę przy obliczaniu styczniowego limitu minął już w połowie.

Przy braku perspektyw na rozejm lub spadek hurtowych cen surowców na rynkach międzynarodowych, drastyczna podwyżka dla osób bez stałych taryf wydaje się niemal przesądzona. Lowrey wprost ocenia styczniowy wzrost jako "w zasadzie pewny".