Starzenie się polskiego społeczeństwa zmieni strukturę konsumpcji gospodarstw domowych

Instytut zwrócił uwagę, że starzenie się populacji jest jednym z najważniejszych procesów strukturalnych, przed którymi stoi polska gospodarka - obecnie odsetek osób w wieku 65 lat i więcej sięga 21 proc. populacji. Według prognozy Eurostatu, którą przytoczył PIE, w perspektywie 2070 r. procesy starzenia się polskiego społeczeństwa przybiorą na sile - odsetek osób powyżej 65. r.ż. wyniesie 32,2 proc.

"Zjawiska te nie pozostaną bez znaczenia dla struktury popytu konsumpcyjnego: gospodarstwa domowe w różnym wieku mają odmienne potrzeby wydatkowe. Oznacza to, że wraz ze starzeniem się społeczeństwa powinien zmieniać się także udział poszczególnych kategorii dóbr i usług w koszyku konsumpcyjnym Polaków" - dodał Instytut.

PIE, powołując się na badania przeprowadzone w Polsce, wskazał, że starzenie się polskiego społeczeństwa, w połączeniu z umiarkowanym wzrostem dochodów, istotnie przesunie strukturę konsumpcji gospodarstw domowych.

"Model mikrosymulacyjny przygotowany przez naukowców z Uniwersytetu Łódzkiego wskazuje, że największy wzrost udziału przewidywany jest dla kategorii związanych z mieszkaniem (+3,2 pkt. proc., głównie za sprawą nośników energii i wyposażenia domu, z 25,4 proc. do 28,6 proc.), rekreacją i kulturą (+2,2 pkt. proc., z 5,9 proc. do 8,1 proc.) oraz zdrowiem (+2,0 pkt. proc., z 6,7 proc. do 8,7 proc.) - kategorii typowo kojarzonych ze starszymi gospodarstwami domowymi" - przekazał Instytut.

Jednocześnie najmocniej skurczy się udział wydatków w kategorii „inne" (higiena, ubezpieczenia, pozostałe usługi) – o 4,5 pkt. proc. (z 14,6 proc. do 10,1 proc) oraz żywności i napojów bezalkoholowych – o 3,3 pkt. proc. (z 19,6 proc. do 16,3 proc.).

W ocenie PIE spadek ten może jednak bardziej wynikać z przewidywanego wzrostu dochodów niż ze starzenia się społeczeństwa (tzw. efekt Engla). Transport i alkohol oraz sprzedaż wyrobów tytoniowych utracą po około 1 pkt. proc. udziału.

W publikacji wskazano, że badania prowadzone w innych państwach potwierdzają, że starzenie się społeczeństwa idzie w parze ze wzrostem wydatków na usługi oraz spadkiem wydatków na dobra konsumpcyjne.

Usługami najczęściej konsumowanymi przez seniorów są usługi zdrowotne, usługi w obszarze prac domowych oraz usługi związane z konsumpcją mediów, podczas gdy młodzi ponoszą znaczne wydatki na zakup pojazdów oraz benzynę.

Polski Instytut Ekonomiczny to publiczny think tank ekonomiczny; przygotowuje raporty, analizy i rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów gospodarki oraz życia społecznego.