Po 118 latach zniknie mur dzielący Gibraltar z Hiszpanią. Zniesione będą kontrole graniczne

Porozumienie w sprawie statusu Gibraltaru po Brexicie zostało osiągnięte w połowie czerwca 2025 r. po latach negocjacji. Szef hiszpańskiej dyplomacji Jose Manuel Albares nazwał je "historycznym".

W wyniku umowy Gibraltar zostanie objęty unią celną z UE i zintegrowany ze strefą Schengen; zniesienie kontroli granicznych między "Skałą" a Hiszpanią ma ułatwić codzienne funkcjonowanie około 15 tys. pracowników transgranicznych i 40 tys. mieszkańców Gibraltaru. Podwójne unijne i brytyjskie kontrole mają obowiązywać jedynie w porcie i na lotnisku w Gibraltarze.

Ogrodzenie (hiszp. verja) zostało postawione przez władze brytyjskie na początku XX w. Pod koniec lat 60. reżim generała Francisco Franco całkowicie zamknął przejście w odpowiedzi na wyniki referendum w Gibraltarze w 1967 r., w którym zdecydowana większość mieszkańców opowiedziała się za pozostaniem pod zwierzchnictwem Wielkiej Brytanii. Ponowne otwarcie przejścia nastąpiło w latach 80.

Po osiągnięciu porozumienia premier Hiszpanii Pedro Sanchez przyznał, że jest ono korzystne dla obywateli i stosunków dwustronnych z Wielką Brytanią, ale podkreślił, że nie oznacza ono "rezygnacji z roszczeń do zwrotu Gibraltaru", który od 1713 r. znajduje się pod jurysdykcją brytyjską na mocy traktatu z Utrechtu.

Traktat między UE a Wielką Brytanią w sprawie Gibraltaru ma być podpisany dzisiaj (14 lipca) w Brukseli i zacznie tymczasowo obowiązywać od 15 lipca.

Symboliczna rozbiórka ogrodzenia miała nastąpić w poniedziałek, jednak została przełożona, ponieważ Sanchez udał się do Los Gallardos na południu Hiszpanii, gdzie pożar strawił teren o powierzchni około 7 tys. hektarów i spowodował śmierć 13 osób.