UK: Prawie 1 5 mln imigrantów ubiegało się w zeszłym roku zasiłek

UK: Prawie 1,5 mln imigrantów ubiegało się w zeszłym roku o zasiłek Universal Credit

7 maja, 16:00

Universal Credit to główny brytyjski zasiłek socjalny, który zastąpił sześć dawnych świadczeń (m.in. Housing Benefit, Child Tax Credit i zasiłek dla bezrobotnych) jednym wspólnym przelewem. (Fot. Getty Images)

Krytycy polityki socjalnej rządu UK ostrzegają, że Wielka Brytania staje się światowym 'bankiem żywności'. Okazuje się bowiem, że w zeszłym roku z Universal Credit skorzystało prawie 1,5 mln imigrantów. Stanowi to mniej więcej co szóstą osobę, która otrzymała ten zasiłek.

Analiza, opublikowana po raz pierwszy przez Ministerstwo Pracy i Emerytur (DWP) ujawnia, że migranci stanowili 15,6% z 9,6 miliona beneficjentów Universal Credit zarejestrowanych w ciągu roku do grudnia 2025 r.

Łączna liczba jest o około 200 000 wyższa niż 1,3 miliona odnotowanych na koniec 2025 r., ponieważ roczne zestawienie obejmuje wszystkich, którzy pobrali zasiłek w dowolnym momencie w ciągu roku, nawet jeśli później podjęli pracę.

Publikacja ta zaostrza polityczne napięcie wokół Partii Pracy w związku z proponowanymi przez Shabanę Mahmood reformami, zgodnie z którymi migranci przybywający do UK podczas rządów Borisa Johnsona (lata 2019–2022) musieliby odczekać dekadę, zanim uzyskaliby prawo do osiedlenia się i dostępu do świadczeń.

Oficjalne dane brytyjskiego Ministerstwa Pracy i Emerytur (DWP) wskazują, że obywatele Polski stanowią najliczniejszą grupę narodowościową (89 040) wśród cudzoziemców ubiegających się o świadczenia w Wielkiej Brytanii. Polacy wyprzedzają pod tym względem obywateli Pakistanu (85 tys.) oraz Bangladeszu (54 tys.). (Fot. Getty Images)

Zgodnie z obecnymi przepisami, migranci kwalifikują się do świadczeń po otrzymaniu stałego pobytu (ILR), statusu uchodźcy lub ochrony humanitarnej – jednak wszystkie trzy główne partie rozważają obecnie lub aktywnie realizują plany podniesienia tego progu do poziomu obywatelstwa.

Dane dotyczące wniosków imigrantów o zasiłek Universal Credit pokazują, że:

899 000 posiadało status rezydenta (settled status) w ramach programu osiedleńczego UE,
332 652 posiadało stały pobyt (Indefinite Leave to Remain - ILR) lub ograniczony ILR, w tym osoby pozostające na ich utrzymaniu,
145 230 było uchodźcami,
66 497 korzystało z ochrony humanitarnej,
54 749 osób określono jako "inne"
31 195 nie miało zarejestrowanego statusu imigracyjnego w systemach cyfrowych.

Przewiduje się, że całkowity koszt świadczeń socjalnych Wielkiej Brytanii wzrośnie z 313 miliardów funtów w tym roku finansowym do 373 miliardów funtów przed końcem dekady, mimo że rząd zmaga się z rosnącym deficytem budżetowym.

"Ten kraj staje się światowym bankiem żywności w czasie, gdy Brytyjczycy obserwują spadek jakości życia. Jeśli minister spraw wewnętrznych nie podejmie zdecydowanych działań w celu powstrzymania 'fali Borisa', ta tragiczna sytuacja przerodzi się w pełnowymiarowy kryzys fiskalny" - zauważa Robert Bates, autor raportu, a także analityk i dyrektor ds. badań w ośrodku analitycznym Centre for Migration Control (CMC).

Po ujawnieniu danych przez Roberta Batesa (CMC), że blisko 1,5 mln obcokrajowców pobiera Universal Credit, partie jeszcze mocniej spolaryzowały swoje programy. (Fot. Getty Images)

Stanowisko brytyjskich partii w kwestii zasiłków dla imigrantów jest w maju 2026 roku jednym z najgorętszych tematów debaty publicznej, szczególnie w dniu dzisiejszych wyborów lokalnych.

Zgodnie z propozycjami rządzącej obecnie Partii Pracy, czas oczekiwania na stałą rezydenturę zostałby wydłużony z pięciu do dziesięciu lat, a kandydaci musieliby wykazać się zatrudnieniem, dobrą znajomością języka angielskiego i szerszym wkładem w życie społeczeństwa.

Z kolei Konserwatyści chcieliby zakazać imigrantom ubiegania się o wszystkie świadczenia, z wyjątkiem obywateli UE posiadających settled status. Zakaz ten dotyczyłby wszystkich imigrantów, którzy nie są obywatelami brytyjskimi.

"Cudzoziemcy, którzy przyjeżdżają do Wielkiej Brytanii, powinni wnosić wkład, a nie pobierać świadczeń finansowanych przez ciężko pracujących podatników. To po prostu niesprawiedliwe i niemoralne, że ktoś może wjechać do Wielkiej Brytanii i ubiegać się o świadczenia, zanim uzyska obywatelstwo. Hossa świadczeń Partii Pracy musi się skończyć" - twierdzi Chris Philp, minister spraw wewnętrznych w gabinecie cieni.

Reform UK ma najbardziej radykalne podejście. Partia Nigela Farage'a chce wprowadzenia 5-letniego okresu wyczekiwania, zanim jakikolwiek imigrant (niezależnie od statusu) uzyska prawo do zasiłków socjalnych. Domahga się też natychmiastowego wstrzymania wszelkiej pomocy finansowej dla osób, które przybyły do UK nielegalnie (np. na małych łodziach).

Liberalni Demokraci i Zieloni reprezentują podejście humanitarne. Twierdzą, że odcinanie imigrantów od zasiłków (szczególnie tych z prawem do pracy) wpędza ich w bezdomność i zwiększa koszty dla samorządów (np. w Londynie). Lib Dems postulują, aby osoby ubiegające się o azyl mogły pracować już po 3 miesiącach oczekiwania na decyzję, co miałoby odciążyć system zasiłkowy.

UWAGA! Większość dyskusji o zaostrzeniu przepisów dotyczy nowych imigrantów przyjeżdżających na wizy pracownicze. Osoby posiadające settled status (a więc wielu Polaków) są w większości traktowane na równi z obywatelami brytyjskimi, choć niektóre propozycje Reform UK mogłyby w przyszłości uderzyć również w tę grupę.

Express.co.uk / Adriana C.