Kontakt z ptakami wiąże się z lepszym samopoczuciem

Naukowcy przeanalizowali 196 prac z 54 krajów. W 163 badaniach, w których podano liczebność próby, uczestniczyło łącznie ponad 1,17 mln osób. Wyniki przeglądu opublikowano w czasopiśmie "Frontiers in Bird Science".

Analiza wykazała, że słuchanie śpiewu ptaków wiązało się z lepszym funkcjonowaniem poznawczym, zdrowiem psychicznym i dobrostanem oraz korzystniejszymi wskaźnikami fizjologicznymi.

Z lepszym zdrowiem psychicznym i samopoczuciem wiązały się także obserwowanie dzikich ptaków oraz kontakt z ptakami towarzyszącymi lub przebywającymi w niewoli.

Obserwowanie ptaków i kontakt z nimi poprzez media wiązały się natomiast m.in. z większym poczuciem więzi z naturą i postawami prośrodowiskowymi.

Zespół wyodrębnił tzw. wzorce interakcji, czyli konkretne sposoby kontaktu człowieka z ptakami. Najczęściej badano słuchanie ptaków na żywo lub z nagrań – dotyczyło go 22,4 proc. prac. Kolejne miejsca zajęły kontakt z dzikimi ptakami w codziennym otoczeniu – 17,9 proc., kontakt poprzez media i kulturę – 15,3 proc. oraz birding lub birdwatching, czyli celowa obserwacja dzikich ptaków – 11,2 proc.

Co ciekawe, analizowano nie tylko bezpośredni kontakt z ptakami, ale także z ich przedstawieniami – np. w książkach, na zdjęciach i filmach, w materiałach audio i cyfrowych czy w rzeczywistości wirtualnej. Takie pośrednie formy kontaktu również wiązały się w części badań z lepszym zdrowiem psychicznym i dobrostanem.

Autorzy widzą w wynikach potencjał dla terapii opartej na kontakcie z naturą. Aktywności związane z ptakami mogą być stosunkowo dostępną jej formą, niewymagającą dużych terenów zielonych ani zorganizowanych zajęć na świeżym powietrzu.

Potencjalną wartość terapeutyczną może mieć także kontakt pośredni – np. nagrania lub transmisje ptasiego śpiewu czy obraz z kamer przy karmnikach, elementach wodnych lub budkach lęgowych. Takie materiały można wykorzystywać m.in. podczas sesji terapeutycznych i w poczekalniach. Zdaniem autorów, mogą wspierać regulację emocji i regenerację uwagi.

Podobne rozwiązania mogą być przydatne w placówkach opiekuńczych, gdzie dostęp do przyrody bywa ograniczony, a samotność i izolacja mogą wpływać na jakość życia osób starszych. Autorzy wymieniają zajęcia wykorzystujące obrazy, dźwięki i inne przedstawienia ptaków, a w niektórych miejscach także niewielkie woliery umożliwiające ich regularną obserwację.

Autorzy analiz zastrzegają jednak, że nie wszyscy reagują na ptaki tak samo. Niektóre gatunki lub sytuacje mogą budzić dyskomfort albo negatywne skojarzenia, dlatego działania terapeutyczne powinny uwzględniać indywidualne preferencje, wcześniejsze doświadczenia i kontekst kulturowy.