Niektóre psy uczą się słów poprzez... podsłuchiwanie opiekunów
Rodzice małych dzieci wiedzą, że niektórych słów (np. przekleństw) nie należy wypowiadać głośno, ponieważ ich podopieczni mogą je mimochodem włączyć do swojego repertuaru. Z badań wynika, że już dzieci w wieku 1,5 roku potrafią uczyć się nowych słów, podsłuchując rozmowę innych ludzi.
Z najnowszej pracy, którą publikuje "Science", wynika, że umiejętność tę posiadają również niektóre psy. Jest to naukowe potwierdzenie tego, o czym opiekunowie tych czworonogów wiedzą od dawna.
Jak przypomnieli autorzy badania, chociaż psy doskonale uczą się komend takich jak "siad" czy "waruj", tylko bardzo niewielka ich grupa wykazuje zdolność do nauki nazw przedmiotów.
Te utalentowane psy (określane przez badaczy jako Gifted Word Learner - GWL) potrafią szybko nauczyć się setek nazw przedmiotów poprzez bezpośrednią interakcję ze swoimi opiekunami. Do tej pory nie było jednak wiadomo, czy są one w stanie nauczyć się znaczenia nowych słów, jeśli są one wypowiadane do kogoś innego.
Aby to sprawdzić, naukowcy z Uniwersytetu Loranda Eotvosa w Budapeszcie (ELTE) oraz Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej (VetMedUni) w Wiedniu przeprowadzili dwa eksperymenty.
W pierwszym 10 szczególnie uzdolnionych psów sprawdzano w dwóch różnych sytuacjach. W pierwszej w trakcie bezpośredniej interakcji z czworonogiem właściciele wielokrotnie wymawiali nazwę dwóch nowych zabawek. W drugiej sytuacji psy były jedynie biernymi świadkami rozmowy swoich opiekunów z inną osobą na temat dwóch nowych zabawek.
W każdym przypadku psy miały możliwość słuchania nazwy nowego przedmiotu przez łącznie osiem minut. Aby sprawdzić, czy psy nauczyły się tych nazw, zabawki umieszczono w innym pomieszczeniu, a właściciele prosili pupila o przyniesienie każdej z nich podając jej nazwę – na przykład: "Czy możesz przynieść misia?".
Okazało się, że w obydwu sytuacjach aż 7 na 10 psów przyswoiło prawidłowo nazwę zabawki i przynosiło odpowiedni przedmiot.
Wyniki uzyskiwane przez psy były bardzo dokładne już podczas pierwszych testów – 80 proc. ich reakcji było prawidłowych po bezpośrednich interakcjach z opiekunami, a 100 proc. po podsłuchiwaniu rozmów opiekuna z innymi ludźmi. Innymi słowy, uzdolnione psy radziły sobie równie dobrze, ucząc się czynnie, jak i biernie, co jest zgodne z wynikami badań nad niemowlętami, podkreślili naukowcy.
W drugim eksperymencie naukowcy wprowadzili nowe wyzwanie dla psów. Właściciele najpierw pokazywali czworonogom zabawkę, następnie umieszczali ją w pojemniku, a jej nazwę wymieniali tylko wówczas, gdy pies nie mógł jej widzieć. W ten sposób rozdzielili czasowo moment, gdy pies widział przedmiot od momentu, gdy słyszał jego nazwę. Mimo to, większość badanych czworonogów z powodzeniem nauczyła się nazw nowych zabawek.
Zdaniem współautorki badania dr Shany Dror z Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu wskazuje to, że zdolność uczenia się słów z podsłuchanej rozmowy może opierać się na ogólnych mechanizmach społeczno-poznawczych wspólnych dla wszystkich gatunków, a nie unikatowych dla ludzi.
Badaczka zastrzega jednak, że utalentowane psy są niezwykle rzadkie. "Te psy stanowią wyjątkowy model do badania niektórych zdolności poznawczych, które umożliwiły ludziom rozwój języka. Nie sugerujemy jednak, że wszystkie psy uczą się w ten sposób – wręcz przeciwnie" – podsumowała dr Dror.
