"Nocne marki" bardziej narażone na zaburzenia metaboliczne

Do takich wniosków doszli naukowcy australijscy po przeanalizowaniu danych zebranych wśród 287 kobiet z Europy i Nowej Zelandii w wieku 18-45 lat.

Oceniano ich chronotyp, tj. osobnicze preferencje do pór aktywności okołodobowej – snu i czuwania. Chronotyp ma związek z naszym zegarem biologicznym i jest w dużym stopniu uwarunkowany czynnikami genetycznymi.

Rozróżnia się trzy chronotypy: typ skowronka (poranny, "ranny ptaszek") - wcześnie się budzi, rano ma dużo energii, zasypia przed godziną 22:00, typ sowy (wieczorny, "nocny marek") – późno kładzie się spać, ma trudności z wczesnym wstawaniem, a szczyt aktywności osiąga wieczorem oraz typ pośredni.

Badacze zaobserwowali, że kobiety o chronotypie nocnego marka spożywały w ciągu dnia podobne ilości pożywienia (oraz energii mierzonej w kilokaloriach), co skowronki, ale różniły się pod względem pór przyjmowania posiłków.

Osoby o chronotypie wieczornym jadły mniej w godzinach porannych - od godz. 3:00 do ok. 10:00, natomiast więcej w godzinach od 20:00 do blisko 3:00; w przypadku osób o typie porannym sytuacja wyglądała odwrotnie.

Rano "nocne marki" zazwyczaj spożywały mniej kaloryczne posiłki i mniej białka, natomiast późnym wieczorem i w nocy sięgały po produkty dostarczające dużych ilości energii, węglowodanów i tłuszczów.

Taki model odżywiania się oraz rytm snu i czuwania wiązały się z wyższym odsetkiem tkanki tłuszczowej w organizmie, większą ilością tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha oraz podwyższonym poziomem cukru i lipidów we krwi.

Kobiety, które preferowały późniejsze pory kładzenia się spać i wstawania, częściej miały też wyższy wskaźnik masy ciała (BMI) w porównaniu z "rannymi ptaszkami".

Jak wyjaśnili autorzy pracy, spożywanie posiłków w nocy – w czasie przeznaczonym na sen i poszczenie – sprawia, że organizm raczej magazynuje dostarczoną energię, niż ją wykorzystuje, a to może zwiększać skłonność do otyłości i prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia.

"Badania wskazują, że pora spożywania posiłków może być równie ważna, co ich skład" – skomentowała prof. Kruger.

Jak oceniła, skupienie się na harmonogramie posiłków, a zwłaszcza ograniczenie jedzenia późnym wieczorem, może stanowić istotną strategię zapobiegania otyłości i chorobom metabolicznych, a także prowadzić do poprawy ogólnego stanu zdrowia u osób o wieczornym chronotypie.