Urlop macierzyński

17 lutego 2014, Maternity Action 100
Urlop macierzyński

Jak wystąpić o urlop macierzyński? Co to jest ustawowa płaca macierzyńska?

Zwykły i dodatkowy urlop macierzyński

Co to jest zwykły urlop macierzyński (Ordinary Maternity Leave, OML)?
OML to pierwsze 26 tygodni urlopu macierzyńskiego. Jeśli wrócisz do pracy po 26 tygodniach OML, masz prawo do powrotu na dokładnie to samo stanowisko. Aby zakwalifikować się do urlopu macierzyńskiego musisz zawiadomić pracodawcę z odpowiednim wyprzedzeniem ( zob. poniżej „Jak wystąpić o urlop”).

Co to jest dodatkowy macierzyński (Additional Maternity Leave, AML)?
AML obejmuje kolejnych 26 tygodni i zaczyna się po zakończeniu zwykłego urlopu macierzyńskiego (OML). Jeśli wrócisz do pracy po AML, masz prawo wrócić na ten sam etat, ale – jeśli okaże się to zbyt trudne – pracodawca może Ci zaoferować odpowiednie alternatywne stanowisko na podobnych warunkach.

Komu przysługuje urlop macierzyński?
Wszystkim pracownicom przysługuje prawo do OML i AML od momentu podjęcia pracy.
Nie gra też żadnej roli wymiar godzinowy, ani staż pracy u danego pracodawcy.
Prawo do rozpoczęcia urlopu macierzyńskiego przysługuje również kiedy dziecko urodzi się przed terminem. Urlop macierzyński przysługuje też w przypadkach, gdy dziecko umrze po przyjściu na świat, albo urodzi się martwe po 24. tygodniu ciąży.

Zazwyczaj posiadasz pełny status zatrudnionej, jeśli Twój pracodawca:
• odprowadza od Twojej płacy podatek i składkę ubezpieczeń społecznych (National Insurance)
• sprawuje kontrolę nad Twoją pracą oraz nad tym jak i kiedy ją wykonujesz
• zapewnia całość sprzętu potrzebnego do pracy.
Pracując dla agencji, albo wykonując pracę dorywczą najczęściej nie kwalifikujesz się jako zatrudniona w świetle przepisów, ale możesz uzyskać płacę macierzyńską.

Kiedy mogę zacząć urlop macierzyński?
Najwcześniej możesz rozpocząć zwykły urlop macierzyński (OML) 11 tygodni przed spodziewanym tygodniem porodu. Wypada to około 28. tygodnia ciąży, ale należy się posługiwać datą porodu z zaświadczenia MAT B1 wydanego Ci przez położną lub lekarza domowego. Znajdź w kalendarzu niedzielę poprzedzającą datę porodu (lub samą datę, jeśli poród ma wypaść właśnie w niedzielę) i odlicz 11 niedziel wstecz. To, kiedy przerwiesz pracę zależy tylko od Ciebie. Wolno Ci pracować aż do daty przewidzianego porodu, chyba że:
• zapadniesz na chorobę wynikłą z ciąży, albo uzyskasz na nią zwolnienie z pracy w ostatnich 4 tygodniach ciąży. W takim przypadku pracodawca może przenieść Cię na urlop macierzyński, nawet jeśli jesteś chora tylko przez jeden dzień. Jeśli jednak jest to tylko krótkotrwała dolegliwość, pracodawca może się zgodzić, abyś rozpoczęła urlop macierzyński zgodnie ze swym planem, np. wówczas, gdy zaaranżował zastępstwo,
• dziecko urodzi się przed datą, na jaką planowałaś początek urlopu. W takim przypadku rozpoczniesz urlop dzień po porodzie, o którym powinnaś zawiadomić pracodawcę skoro tylko będziesz w stanie.
Jak wystąpić o urlop

 
Kiedy muszę zawiadomić pracodawcę, że jestem w ciąży?

Musisz zawiadomić pracodawcę, że jesteś w ciąży najpóźniej do 15. tygodnia przed spodziewanym porodem. Nie ma żadnego wymogu, żebyś to zrobiła wcześniej, choć może to być dla Ciebie korzystne, bo np. specjalne przepisy BHP odnoszące się do ciąży i prawo do czasu wolnego na opiekę przedporodową obowiązują wówczas, gdy pracodawca wie o Twojej ciąży. Prawo chroni Cię też przed zwolnieniem i dyskryminacją na tle ciąży z chwilą, gdy pracodawca o niej wie.
 
Jak wyliczyć 15 tydzień przed przewidywaną datą porodu?
Znajdź w kalendarzu niedzielę poprzedzającą datę porodu (lub samą datę, jeśli poród jest przewidziany na niedzielę) i odlicz 15 niedziel wstecz. Ta niedziela to początek 15 tygodnia przed przewidywaną datą porodu.
Należy się posługiwać datą porodu z zaświadczenia MAT B1 wydanego Ci przez położną, lub lekarza domowego około 20 tygodnia ciąży.

Jak mam zawiadomić, że chcę rozpocząć urlop i przejść na płacę macierzyńską?
Aby uzyskać urlop macierzyński trzeba przed upływem 15. tygodnia przed przewidywanym porodem przekazać pracodawcy (jeśli tego zażąda, to na piśmie) następujące informacje:
1. że jesteś w ciąży,
2. spodziewany tydzień porodu,
3. datę, kiedy masz zamiar rozpocząć urlop macierzyński.
Jeśli chcesz przesunąć początek urlopu macierzyńskiego, musisz uprzedzić pracodawcę o nowej dacie co najmniej 28 dni przed nową, albo starą datą, w zależności od tego, która przypada wcześniej. Jeśli z ważnych przyczyn nie możesz tego zrobić, powiadom go jak najszybciej, skoro tylko będzie to możliwe.
Aby uzyskać ustawową płacę macierzyńską (SMP), musisz uprzedzić pracodawcę 28 dni przed datą przejścia na to wynagrodzenie. Musisz dać pracodawcy kopię zaświadczenia macierzyńskiego (formularz MAT B1 ze spodziewanym tygodniem porodu), otrzymanego od położnej lub lekarza rodzinnego około 20 tygodnia ciąży. Możesz złożyć wniosek o urlop i wynagrodzenie razem, w 15. tygodniu przed spodziewaną datą urodzenia dziecka.
Po takim uprzedzeniu, pracodawca musi w ciągu 28 dni napisać do Ciebie z podaniem oczekiwanej daty Twego powrotu z urlopu macierzyńskiego.
Jeśli nie możesz uprzedzić pracodawcy przed upływem 15. tygodnia od spodziewanego porodu (bo np. musisz nieoczekiwanie pójść do szpitala), musisz powiadomić go jak najszybciej, gdy tylko będziesz w stanie.

Do czego mam prawo w czasie urlopu macierzyńskiego?
Przez cały okres urlopu macierzyńskiego nadal przysługują Ci takie same ustawowe prawa, jak wszystkim zatrudnionym w Zjednoczonym Królestwie. Na przykład, każdy ma prawo do 28 dni płatnego rocznego urlopu, bez względu na to, czy jest na urlopie macierzyńskim, czy nie. Pracodawcy nie wolno też dyskryminować Cię pomijając Twoją kandydaturę przy awansach i podwyżkach płac.
Uprawnienia obowiązujące nadal podczas zwykłego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego (OML i AML):
• ustawowy okres wypowiedzenia, jeśli albo Ty, albo pracodawca zechcecie rozwiązać umowę o pracę
• prawo do odprawy (po 2 latach zatrudnienia)
• procedury postępowania dyscyplinarnego i zażaleń
• jeśli Twój kontrakt zawiera klauzulę zakazu pracy dla innych pracodawców, utrzyma ona również moc.
Twoje uprawnienia wynikające z umowy o pracę (takie jak np. służbowy samochód, czy płatne wakacje) zachowają swoją moc podczas Twego urlopu macierzyńskiego - z wyjątkiem pełnej pensji. W pierwszych 39 tygodniach urlopu będziesz mieć przypuszczalnie prawo do ustawowej płacy macierzyńskiej (SMP) lub płacy macierzyńskiej (MP – zob. poniżej). Po tym okresie dalszy urlop będzie na ogół bezpłatny. Niektórzy pracodawcy oferują dodatkowe wynagrodzenie macierzyńskie, sprawdź więc swój kontrakt i dowiedz się w dziale personalnym, lub od przedstawiciela związku zawodowego.
Jeśli stracisz etat podczas urlopu macierzyńskiego, pracodawca musi Ci zaoferować odpowiednie alternatywne stanowisko. Jeśli takie nie istnieje, musi Ci wypłacić wynagrodzenie za okres wypowiedzenia i odprawę, jaka będzie Ci przysługiwać.
Płaca macierzyńska (Maternity Pay)

Co to jest Ustawowa Płaca Macierzyńska (SMP)?
SMP wypłaca się przez 39 tygodni kobietom, które kwalifikują się do niej. Pracodawca wypłaca Ci to wynagrodzenie, po czym odbiera większość, albo całość od urzędu podatkowego (HMRC). Należy Ci się to nawet jeśli nie planujesz wrócić do pracy, albo zostaniesz zwolniona, lub stracisz miejsce pracy (po 26. tygodniu ciąży). Nie musisz zwracać żadnych sum otrzymanych w ramach SMP, nawet jeśli nie wrócisz do pracy.
Pracownice dorywcze, agencyjne i inne mogą otrzymać SMP, jeśli spełniają normalne warunki. Jesteś „zatrudniona”, jeśli Twój pracodawca płaci Ci w systemie PAYE, potrącając podatek i składki ubezpieczalni (National Insurance), natomiast jeśli jesteś samozatrudniona, nie posiadasz statusu „zatrudnionej”.
 
Kto otrzymuje SMP?

SMP przysługuje Ci jeśli:
• pracowałaś u jednego pracodawcy przez co najmniej 26 tygodni licząc od 15. tygodnia przed rozwiązaniem (jest to w przybliżeniu również 26. tydzień ciąży). Innymi słowy – jeśli podjęłaś pracę przed zajściem w ciążę, a także
• jesteś nadal w pracy w 15. tygodniu przed przewidywaną datą porodu – nawet jeśli przepracujesz w tym tygodniu tylko 1 dzień – albo jesteś na zwolnieniu chorobowym, lub urlopie,
a także
• otrzymujesz średnie tygodniowe wynagrodzenie w wysokości co najmniej £107 w ciągu 8 tygodni (jeśli pobierasz wypłaty tygodniowo), lub 2 miesięcy (jeśli pobierasz wypłaty miesięcznie) aż do ostatniej wypłaty przed końcem 15. tygodnia przed przewidywaną datą porodu.
Aby otrzymywać SMP musisz w stosowny sposób powiadomić pracodawcę (zob. „Jak wystąpić o urlop”). Jeśli nie jesteś pewna, czy przysługuje Ci SMP, zapytaj na wszelki wypadek. Pracodawca rozważy, czy kwalifikujesz się do SMP, a jeśli nie, da Ci formularz SMP1 z wyjaśnieniem dlaczego. Musisz wtedy sprawdzić, czy możesz otrzymać Zasiłek Macierzyński (zob. poniżej).
Jeśli Twój pracodawca nie jest pewien jak naliczać SMP, albo jak otrzymać jej zwrot, może zadzwonić po poradę do urzędu podatkowego HMRC, na numer pomocowy dla pracodawców: 08457 143 143. Więcej informacji n/t problemów z płacą macierzyńską znajdziesz w broszurze Common maternity pay problems (Najczęstsze kłopoty z płacą macierzyńską).

Ile wynosi SMP?
SMP wypłacana jest w dwóch wysokościach stawek: przez pierwsze 6 tygodni otrzymuje się 90% średnich zarobków. Potem przez 33 tygodnie wynosi £135,45 tygodniowo, albo 90% Twoich średnich zarobków, zależy która suma jest niższa.
Średnią wylicza się z wypłat pobieranych w ciągu ostatnich 8 tygodni lub 2 miesięcy aż do ostatniego dnia wypłaty przed zakończeniem tygodnia kwalifikacyjnego.Twój pracodawca wypłaca Ci SMP w ten sam sposób jak dotychczas pensję. Odejmuje też podatek i składki ubezpieczeniowe (National Insurance).

Kiedy mogę otrzymać SMP?
Tak jak w przypadku urlopu macierzyńskiego, początek może przypaść najwcześniej 11 tygodni przed spodzewaną data urodzenia dziecka, chyba że:
• W ostatnich 4 tygodniach ciąży wystąpi związana z nią choroba/nieobecność w pracy,
albo
• dziecko urodzi się zanim odejdziesz na urlop macierzyński.
SMP zazwyczaj zacznie obowiązywać w dniu, w którym rozpoczniesz urlop macierzyński. W razie którejś z powyższych okoliczności, które uruchomią urlop i płacę macierzyńską, SMP rozpocznie się w następujący sposób:
• jeśli jesteś na zwolnieniu chorobowym w zw. z komplikacjami w ostatnich 4 tygodniach ciąży, SMP zacznie się liczyć od drugiego dnia nieobecności w pracy. Jeśli więc zadzwonisz i powiadomisz, że jesteś chora w środę, okres SMP rozpocznie się w czwartek,
• jeśli urodzisz jeszcze przed zaplanowanym początkiem urlopu macierzyńskiego, SMP zacznie się liczyć od następnego dnia po dacie porodu.
W okresie urlopu macierzyńskiego możesz przepracować u pracodawcy, który wypłaca Ci SMP do 10 dni (tzw. dni “utrzymywania kontaktu”), nie tracąc nic z SMP. Jeśli jednak przepracujesz więcej niż 10 dni, nie możesz otrzymać SMP za żaden tydzień, w którym byłaś w pracy – nawet za część tygodnia.

Czy otrzymam SMP jeśli mój stosunek pracy skończy się po 15. tygodniu przed przewidywaną datą porodu?
Tak, będziesz otrzymywać SMP, o ile byłaś jeszcze zatrudniona w 15. tygodniu przed przewidzianym porodem i jeśli spełniasz wszystkie normalne, wyżej wymienione warunki. Nie ważne też, czy w tym ostatnim tygodniu byłaś chora lub na wakacjach. Raz zakwalifikowawszy się do SMP, masz do niej prawo przez pełne 39 tygodni, nawet jeśli po 15 tygodniu przed planowanym porodem, albo w okresie urlopu macierzyńskiego stracisz pracę, odejdziesz z niej, albo wygaśnie termin Twego kontraktu.

Mój pracodawca wypłaca dodatkowe wynagrodzenie macierzyńskie. Czy muszę je zwrócić, jeśli nie wrócę potem do tej pracy?
Jeśli pracodawca oferuje wynikające z umowy dodatkowe wynagrodzenie macierzyńskie, musisz je zwrócić tylko wtedy, jeśli tak było to ustalone z góry, lub szczegółowo wymienione w Twojej polisie macierzyńskiej. Zwrotowi podlega tylko kwota wynikająca z umowy, a nigdy zasadnicza suma SMP, wynosząca 90% średnich zarobków przez pierwsze 6 tygodni, a potem £135,45 przez 33 tygodnie. SMP należy do Ciebie, czy wrócisz do pracy, czy nie.

Dodaj wiadomość do:

Komentarze (1)


Paweł

Bardzo dobry rzeczowy artykuł, jednak co robić w przypadku, gdy pracodawca nie przestrzega w/w zasad? Na przykładzie mojej żony, która zamiast dostać 90% średnich zarobków za pierwsze 6 tygodni SMP otrzymała zaledwie 124 f/tyg.
Gdzie należy zgłosić taki proceder? Dodam, że nie jest to pierwsze zaniedbanie ze strony pracodawcy - za urlop chorobowy w czasie ciąży również unikał zapłaty!

Dodaj komentarz


Reklama

WalutyKurs NBP z dnia: 1 września 2014

British Pound 1 GBP (£) = 5.3260 zł 0.02 zł
Euro 1 EUR (€) = 4.2099 zł 0.00 zł
U.S. Dollars 1 USD ($) = 3.2035 zł 0.01 zł
Canadian Dollar 1 CAD ($) = 2.9477 zł 0.00 zł
Switzerland Francs 1 CHF (Fr) = 3.4901 zł 0.00 zł

Przelicznik walut

na
Reklama