Menu

Janusz Onyszkiewicz: "Brexit to ogromny dramat"

Janusz Onyszkiewicz:
Janusz Onyszkiewicz podczas konferencji 15 lat Polski w NATO w Senacie w 2014 r. (Fot. Wikipedia)
Na Brexicie straci nie tylko Wielka Brytania, ale i sama Unia - twierdzi by造 wiceprzewodnicz帷y Parlamentu Europejskiego. Z Januszem Onyszkiewiczem o sytuacji w Wielkiej Brytanii, Polsce i bezpiecze雟twie w Europie rozmawia豉 Adriana Chodakowska.
Reklama

Janusz Onyszkiewicz to polski polityk, matematyk, alpinista, himalaista i speleolog, dwukrotny minister Minister Obrony Narodowej, by造 pose na Sejm (z ramienia Unii Wolno軼i) i do Parlamentu Europejskiego, a do 2007 wiceprzewodnicz帷y PE z ramienia Porozumienia Liberaów i Demokratów na rzecz Europy.

Znany jest tak瞠 jako prezes Polskiego Zwi您ku Alpinizmu (2001-2016) i zdobywca Gaszerbrum II (8034 m) i Gaszerbrum III (7952 m). Z czynnego wspinania wycofa si po 1976 roku.

Obecnie przewodnicz帷y Rady Wykonawczej Stowarzyszenia Euro-Atlantyckiego, którego by wspó透a這篡cielem.

Janusz Onyszkiewicz by jednym z go軼i tegorocznego Forum Belwederskiego, które odby這 si w lutym br. w Londynie.

Adriana Chodakowska: Jak ocenia Pan II Forum Belwederskie? Czy tego typu przedsi瞝zi璚ia mog przynie嗆 jakiekolwiek namacalne efekty?

Janusz Onyszkiewicz: - II Forum Belwederskie to z pewno軼i ciekawa i potrzebna konferencja. Wyj軼ie UK z UE sprawi, 瞠 liczne w ramach Unii prowadzone debaty nie b璠 mog造 w dalszym ci庵u by prowadzone z udzia貫m Wielkiej Brytanii - a przecie, 瞠 zacytuj to co jest wielokrotnie podkre郵ane, UK wychodzi z Unii, ale nie wychodzi z Europy. Utrzymywanie takiego dialogu jest szczególnie wa積e dla Polski, jako 瞠 opinie brytyjskie by造 zawsze wysoko u nas cenione nie tylko ze wzgl璠u na ich jako嗆, ale szczególnie ze wzgl璠u na cz瘰t ich zbie積o嗆 z naszymi.

Pami皻amy te o tradycjach polsko-brytyjskich Konferencji Okr庵貫go Sto逝, w których, tak瞠 w czasach komunistycznych, mog造 bra udzia tak瞠 osoby spoza ówczesnego obozu w豉dzy. Ostatnia konferencja pozostawia jednak poczucie pewnego niedosytu. Poruszano na niej wiele wa積ych kwestii, a czas im po鈍i璚ony by zdecydowanie zbyt krótki. Ka盥y z poruszanych tematów zas逝giwa na odr瑿n konferencj!

W jaki sposób Pana zdaniem Brexit odbije si na Unii Europejskiej? Czy j os豉bi?

- Brexit to ogromny dramat. W sposób oczywisty os豉bi Uni Europejsk, która na arenie mi璠zynarodowej nie b璠zie mog豉 mówi tak silnym jak poprzednio g這sem i której "soft power", czyli si豉 zwi您ana z atrakcyjno軼i unijnego projektu, b璠zie mniejsza.

Ponadto, w Unii zabraknie jak瞠 cennego g這su brytyjskiego zarówno w sprawach gospodarczych, jak te 軼i郵e politycznych, a w szczególno軼i zabraknie wa積ego - zwa篡wszy cho熲y na jako嗆 brytyjskich si zbrojnych - brytyjskiego udzia逝 w rozwi您ywaniu problemów bezpiecze雟twa.

Z drugiej za strony, wszystko wskazuje na to, 瞠 straty poniesie te Wielka Brytania. Po pierwsze, zgodnie z przewa瘸j帷 opini kó biznesowych, na wyj軼iu z ogromnego unijnego rynku, który by regulowany z powa積ym udzia貫m brytyjskim, ucierpi brytyjska gospodarka. W szczególno軼i ucierpi sektor finansowy, jak瞠 wa積y dla Wielkiej Brytanii.

Pomijam te problemy separatyzmu szkockiego i przepustowo軼i granicy z Irlandi. Ucierpi te mi璠zynarodowa pozycja Wielkiej Brytanii, w tym jej atrakcyjno嗆 dla USA. Jak wyra幡ie powiedzia to Barack Obama, waga UK dla USA by豉 w znacznej mierze oparta o wp造w, jaki Wielka Brytania mog豉 mie na kszta速owanie polityki Unii Europejskiej, co oczywi軼ie ca趾owicie zniknie po Brexicie. Tak wi璚, Brexit to dramatycznie jaskrawy przyk豉d "loose-loose situation".

Janusz Onyszkiewicz z autork artyku逝 podczas Forum Belwederskiego w Londynie w lutym br. (Fot. Londynek)

Jako by造 wiceprzewodnicz帷y Parlamentu Europejskiego doskonale zna Pan mechanizmy funkcjonowania tamtejszego aparatu w豉dzy. W jakim kierunku zmierza teraz Unia? Czy b璠zie chcia豉 si poszerza o inne kraje, czy bardziej zale篡 jej na zachowaniu wzgl璠nej równowagi wewn徠rz? Mam tu na my郵i nie tylko Brexit, ale tak瞠 takie kwestie jak np. brak zgody wszystkich pa雟tw unijnych na polityk zwi您an z migrantami.

- Unia Europejska nieuchronnie zmierza w stron wewn皻rznej dywersyfikacji. Jest ona ju dzi widoczna cho熲y dzi瘯i temu, 瞠 grupa pa雟tw z euro jako wspóln walut (eurogrupa) tworzy w豉sne instytucje i coraz bardziej integruje si finansowo, a wkrótce ich grupowa odr瑿no嗆 zacznie by widoczna w sferze polityki. Polska usilnie przeciwstawia si koncepcji "Europy wielu pr璠ko軼i", ale jest to postrzegane jako hamowanie post瘼u dalszej integracji i nie mo瞠 przynie嗆 pozytywnych rezultatów - szczególnie po Brexicie, który usuwa z europejskiej debaty bardzo wa積ego przeciwnika tego procesu. Tym samym, pozostaj帷 poza stref euro, Polska ostatecznie skazuje sie na pozostanie na peryferiach Unii, a jej g這s i tym samym pozycja mi璠zynarodowa b璠zie s豉bn望.

Po z造ch do鈍iadczeniach z takimi krajami jak Polska i W璕ry (rz康y prawa, solidarno嗆 europejska wobec dramatu uchod嬈ów) czy Rumunia i Bu貪aria (dodatkowo- korupcja) w Unii nie ma apetytu na dalsze rozszerzenia. Mo瞠 to nast徙i, je郵i proces wyodr瑿niania si znacznie bardziej zintegrowanego "twardego j康ra" posunie si na tyle daleko, 瞠 przyj璚ie nowych cz這nków do peryferyjnej reszty nie b璠zie stanowi zagro瞠nia dla spoisto軼i rdzenia.

Unia zarzuca Polsce 豉manie zasad demokracji. Czy s逝sznie?

- Zasadniczym problemem, jaki Unia ma z Polsk, to jaskrawe 豉manie polskiej konstytucji. Czego takiego nie ma na W璕rzech, gdzie premier Orban, korzystaj帷 z ogromnej przewagi w parlamencie, konstytucj w pe軟i formalnie zmieni.

Do tego dochodzi jednak inny problem. Demokracja jest stopniowalna. Kraj mo瞠 by bardziej albo mniej demokratyczny. W Polsce - a tak瞠, cho w mniej jaskrawym stopniu, na W璕rzech - dochodzi do szybkiego os豉biania demokracji i przekszta販ania ustroju pa雟twa w demokracj czysto fasadow, zredukowan jedynie do procesu wyborczego, której najbardziej jaskrawym przyk豉dem by造 kraje komunistyczne... Temu s逝篡 demonta niezale積ego s康ownictwa i daleko id帷e jego upolitycznienie, a wi璚 pogwa販enie zasadniczego dla ustroju demokratycznego trójpodzia逝 w豉dzy.

W ko鎍u nie chodzi te wy陰cznie o liter prawa, a o niezale積o嗆 s璠ziów, bo ju Monteskiusz pisa "nie pytam jakie s prawa, ale jacy s s璠ziowie". Rz康y prawa, podstawowy wyznacznik systemu demokratycznego, s w Polsce dramatycznie zagro穎ne, nic wi璚 dziwnego, 瞠 Komisja - stoj帷a na stra篡 traktatów europejskich, które zobowi您uj pa雟twa cz這nkowskie do przestrzegania rz康ów prawa - podnosi ca趾iem zasadnie zastrze瞠nia do tego, co si w Polsce dzieje.

W豉dimir Putin wygra kolejne wybory, co oczywi軼ie dla nikogo nie by這 niespodziank. Jak afera z prób zamordowania Siergieja Skripala i jego córki mo瞠 si odbi na dalszych stosunkach Rosji z Wielk Brytani i na bezpiecze雟twie oraz obronno軼i tego kraju, który wkrótce wyjdzie z Unii i praktycznie mo瞠 wówczas liczy tylko na swoj przynale積o嗆 do NATO?

- Bezpiecze雟two Wielkiej Brytanii od klasycznych zagro瞠, a wi璚 tych o charakterze wojskowym, nie ulegnie os豉bieniu po Brexicie, jako 瞠 to bezpiecze雟two oparte jest o NATO, a nie o Uni Europejsk. Istniej jednak inne zagro瞠nia stare i nowe, wobec których NATO jest niewystarczaj帷 tarcz, takie jak bezpiecze雟two dostaw energii i innych surowców, stabilno嗆 rynków finansowych, terroryzm czy ataki cybernetyczne.

Do tego niezb璠na jest 軼is豉 wspó逍raca mi璠zynarodowa pa雟tw obszaru pó軟ocnoatlantyckiego, a wi璚 NATO i UE, obejmuj帷a wiele obszarów - nie tylko sfer wojskow. Mam nadziej, 瞠 taka wspó逍raca bedzie si rozwija i 瞠 wypracowany zostanie tak瞠 mechanizm wspó責zia豉nia UK i UE w sprawach europejskiej polityki bezpiecze雟twa i obrony.

A czy Polska jest dzisiaj krajem bezpiecznym?

- 畝den kraj nie jest nigdy w 100% bezpieczny wobec wszelkich mo磧iwych zagro瞠 - Polska tak瞠. Kraj nasz ze wgl璠u na swoje po這瞠nie geograficzne wystawiony jest na innego rodzaju zagro瞠nia ni np. Portugalia. Chodzi tu oczywi軼ie o rosn帷e zagro瞠nia neoimperialn polityk Rosji i p造n帷ymi st康 zagro瞠niami wojn klasyczn czy powtórk dzia豉 znanych z Krymu czy Donbasu.

Ostatnie decyzje NATO szczytów w Newport i Warszawie oraz id帷e za tym dzia豉nia polegaj帷e na rozmieszczeniu w krajach s御iaduj帷ych z Rosj sojuszniczych kontygentów wojskowych, w których znajduj si 穎軟ierze takich krajów jak USA, Wielka Brytania czy Niemcy pokazuje, 瞠 jakikolwiek atak ze strony Rosji b璠zie oznacza wej軼ie w konflikt zbrojny nie tylko z zaatakowanym krajem, ale z ca造m NATO, co powinno ostudzi wojowniczo nastawionych zapale鎍ów na Wschodzie.

Co w dzisiejszych czasach jest wed逝g Pana najwi瘯szym zagro瞠niem dla Polski i Europy? 

- W obecnej sytuacji politycznej najwi瘯szym zagro瞠niem dla naszych krajów by這by os豉bienie relacji transatlantyckich i zaanga穎wania USA w sprawy europejskie, ale przede wszystkim os豉bienie UE i europejskiej solidarno軼i, co jest wyra幡ym celem polityki rosyjskiej.

Dzi瘯uj za rozmow.

Twoja ocena:

Ju zag這sowa貫!

Aktualna ocena: 4.16 / 12

Komentarze


Nikt jeszcze nie skomentowa tego tematu.
B康 pierwszy! Podziel sie opini

Dodaj komentarz


Reklama
Reklama

Waluty


Kurs NBP z dnia 24.04.2018
GBP 4.800 zEUR 4.198 zUSD 3.440 zCHF 3.516 z

Sport


Reklama