Menu

Emigracje polskie

Emigracje polskie
W dzisiejszych czasach emigracja stała się normą... (Fot. Thinkstock)
1/3 Polaków i osób pochodzenia polskiego mieszka poza Ojczyzną. Około 2 miliony Polaków, którzy przebywają czasowo za granicą - głównie w krajach UE - jest wynikiem emigracji zarobkowej po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Na 20-milionową wspólnotę Polaków na obczyźnie składa się jednak dłuższa historia wyjazdów - począwszy od XVII wieku.
Reklama

Polska komunistyczna
Pod koniec istnienia PRL za granicą przebywało w sumie około 1,2 mln ludzi. W III Rzeczpospolitej nie prowadzono dokładnej statystyki wyjazdów. Nie wiadomo zatem, ilu spośród tych, którzy wyjechali - pozostało za granicą, a ilu powróciło po przemianach ustrojowych z 1989 roku.

Tylko w latach 1980-1986 z Polski wyjechało ok. 700 tys. osób. Głównymi powodami były: zaostrzenie kryzysu gospodarczego, stan wojenny (13 grudnia 1981) oraz brak perspektyw w kraju. Celem emigrantów z lat osiemdziesiątych były głównie Stany Zjednoczone Ameryki, Europa Zachodnia, Republika Południowej Afryki oraz Australia. W latach 1988-1989, za czasów rządu Mieczysława Rakowskiego, państwo polskie wycofało się z kontroli wyjazdów, a liczba emigrantów znacznie wzrosła. Wyjeżdżali ludzie lepiej wykształceni i aktywni.

Wzmożona emigracja z Polski przypadła też lata 1972-1975. Wtedy to w wyniku akcji „łączenia rodzin” osób przyznających się do narodowości niemieckiej – do Republiki Federalnej Niemiec wyemigrowało ok. 65 tys. osób.

W latach 1968-1970 była w Polsce prowadzona antysemicka nagonka. W jej wyniku do Izraela, USA oraz Europy Zachodniej wyjechało ok. 15-20 tys. Polaków z żydowskimi korzeniami.

II wojna światowa i lata powojenne
Kolejnym, niezwykle ważnym wydarzeniem – także w kontekście emigracji z Polski – była II wojna światowa. Procentowo – Polska odniosła największe straty w ludziach: 17,3 proc. obywateli, to jest ponad 6 milionów zabitych. Obszar państwa został pomniejszony o 20 proc. Polska straciła ziemie wschodnie (prawie połowę dawnego terytorium) i przesunęła się na zachód i północ - na ziemie wcześniej zajmowane przez Niemcy.
W trakcie wojennej zawieruchy, w wyniku deportacji, wysiedleń oraz internowania - z dawnych granic Polski za granicę i wewnątrz kraju - w sumie migrowało ok. 5,5 miliona obywateli polskich.

Po zmianie granic, z Kresów Wschodnich (Litwa, Białoruś, Ukraina) – w latach 1945-1947 do Polski wróciło ok. 1,5 miliona Polaków. Z kolei w tych samych latach wracali też obywatele polscy z miejsc zsyłki w Związku Sowieckim – głównie z Syberii: ok. 3 00 000 osób. 

Jeńcy wojenni i więźniowie obozów koncentracyjnych w Niemczech wrócili w liczbie ok. 1,5 miliona (1945-1947). Żołnierze sił zbrojnych na Zachodzie oraz cywile z przedwojennej emigracji polskiej z Wielkiej Brytanii, Francji i Belgii stanowili w latach 1945-1947 napływ ok. 200 000 osób.

W latach 1955-1959 – z ZSRR wróciło ok. 230 000 repatriantów polskich.

Z Ziem Odzyskanych w latach 1944-1951, w wyniku ucieczki przed zbliżającym się frontem wojennym oraz w wyniku późniejszych wysiedleń – wyemigrowało ok. 7 milionów Niemców.

Dalej - ze wschodniego pogranicza Polski, w latach 1944-1946 wysiedlono do ZSRR ok. 535 000 Ukraińców, Białorusinów i Litwinów, zdecydowaną większość stanowili Ukraińcy (480 000).

Żydzi, którzy przetrwali okupację – w latach 1945-1947 emigrowali z nowych granic Polski do USA i Palestyny w liczbie 200 000 osób.

Ważnym z punktu widzenia Polski w nowych granicach było zasiedlenie Ziem Odzyskanych (poniemieckich). Na ziemie te przyjeżdżali Polacy z różnych części Polski oraz repatrianci.
W wyniku przemieszczeń ludności Polska stała się krajem ze śladową ilością mniejszości narodowych.

Przed II wojną światową
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polskę opuszczali ludzie, którzy ze względu na brak wykształcenia i majątku – mieli w kraju słabe perspektywy godnego życia. Lata 1918-1938 charakteryzowały się emigracją (głównie bezrolni i zubożali chłopi) do Francji, Belgii, Kanady, Argentyny, USA i Brazylii. Ok 1,5 miliona Polaków wyjechało tam na stałe jako emigranci zarobkowi.

 

Przed I wojną światową – Polska pod zaborami
Bezrolni i zubożali chłopi emigrowali także w latach 1895-1914 (z Galicji do Brazylii, USA i Kanady – 1 milion osób) oraz w latach 1890-1914 (z zaboru rosyjskiego do USA i Brazylii – 0,8 miliona osób). Z kolei z Poznańskiego i z Pomorza do Ameryki Południowej i do Niemiec – wyjazdy chłopów w liczbie 1,2 miliona (1870-1914).

Dawne dzieje - powstania narodowe
Patrząc dalej w przeszłość – warto wspomnieć o emigracji po powstaniu styczniowym 1863-1864.
W 1864 roku - po przegranym powstaniu – ok. 10 000 Polaków zagrożonych aresztowaniem wyemigrowało do Francji i Szwajcarii. Kolejnych 40 000 zostało zesłanych na Syberię. Z istotniejszych momentów emigracyjnych warto jeszcze wymienić: represje wobec uczestników Wiosny Ludów 1848-1849, upadek powstania krakowskiego 1846, upadek powstania listopadowego 1830-1831, upadek powstania kościuszkowskiego 1794. Pierwsze emigracje z ziem polskich – ujęte w tablicach historycznych wydawnictwa Adamantan – to ok. 5 000 arian, którzy zostali oskarżeni o współpracę ze Szwedami i byli zmuszani do przejścia na katolicyzm. Wyemigrowali oni w 1658 roku.

Gospodarka i bezpieczeństwo
Od XIX wieku wyjazdy Polaków były i są nadal w zdecydowanej większości emigracją zarobkową. Główną ich przyczyną jest brak perspektyw korzystnego zatrudnienia, a co za tym idzie utrzymania rodziny. O Polakach mieszkających za granicą – 20 milionach stanowiących 1/3 wspólnoty o polskich korzeniach – pisałem w artykule na łamach londynka: „Quo vadis, wspólnoto?”.

Według publikacji Work Service: „Migracje zarobkowe Polaków IV, Maj 2016 r.” - od jesieni 2015 roku liczba Polaków, którzy rozważają emigrację zarobkową wzrosła i wynosi obecnie 4 miliony. 1,5 miliona osób (7 proc. Polaków) jest zdecydowanych na wyjazd w ciągu najbliższych 12 miesięcy.

Czy Polskę stać na utratę młodych i aktywnych ludzi, którzy dopiero za granicą mają perspektywy godnego życia? Niezadowolenie z obecnego stanu rzeczy w Polsce zostało w pewnym stopniu wyrażone w jesiennych wyborach 2015 roku. Większość zyskały siły zapowiadające zmiany i reformy pro-obywatelskie. Najbliższych kilka lat zdecyduje, czy Polska przestanie być zapleczem taniej siły roboczej dla bogatych krajów Zachodu. I czy 1/3 Polaków – mieszkańców innych krajów – zacznie odgrywać większą rolę w podniesieniu Polski i Polaków do poziomu silnych i suwerennych narodów. Poziom ten będzie wynikiem lepszej gospodarki i przewidywalności działań państwa. Będzie to możliwe do uzyskania wtedy, gdy Polacy będą postrzegali Ojczyznę jako kraj sprawiedliwy i rozsądnie zarządzany. Kraj wart przejściowych poświęceń.

Warto też przyjrzeć się historii II wojny światowej, rozbiorów i powstań narodowych, szczególnie trzeciego rozbioru – z 1795 roku - kiedy Polska została całkowicie przejęta przez sąsiednie mocarstwa na 123 lata.
Utrzymanie terytorium Polski i zabezpieczenie obywateli przed działaniami wojennymi jest dzisiaj priorytetem. Wtedy będą możliwe reformy w państwie i perspektywy zasobnego życia – bez konieczności opuszczania Ojczyzny.

Źródła:
-Wydawnictwo Adamantan, Praca zbiorowa pod redakcją Witolda Mizerskiego: „Tablice Historyczne”
-Wydawnictwo Naukowe PWN, Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: „Polskie dzieje”
-Wydawnictwo Naukowe PWN, Andrzej Paczkowski: „Pół wieku dziejów Polski”
-Work Service, „Migracje zarobkowe Polaków IV, Maj 2016 r.”

 

Twoja ocena:

Już zagłosowałeś!

Aktualna ocena: 4.93 / 15

Komentarze


  • Kamilla
    22 maja 2016, 07:05

    Spora dawka historii :)

Dodaj komentarz


Reklama
Reklama

Waluty


Kurs NBP z dnia 18.06.2018
GBP 4.900 złEUR 4.289 złUSD 3.700 złCHF 3.713 zł

Sport


Reklama

Drogi Czytelniku!

Pragniemy Cię poinformować, że nasza strona może dostosowywać treści do Twoich potrzeb. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie danych i personalizację treści marketingowych. Aby dalej móc dostarczać Ci coraz lepsze materiały redakcyjne i udostępniać Ci coraz lepsze usługi, potrzebujemy zgody na lepsze dopasowanie treści marketingowych do Twojego zachowania. Dzięki nim możemy finansować rozwój naszych usług. Nie zwiększamy zakresu naszych uprawnień. Twoje dane są u nas bezpieczne.

Zezwolenie na reklamę

Dzięki personalizacji pokazujemy Ci treści lepszej jakości, a dzięki zebranym danym możemy cały czas je doskonalić. Reklamy są dopasowane do Twoich potrzeb - dzięki reklamom finansujemy nasz rozwój. Dopasowanie pozwala nam wyświetlać ich mniej. Zapewniamy bezpieczeństwo Twoich danych. Zgodę na przetwarzanie danych możesz wycofać w każdej chwili na stronie Polityka Prywatności.

Chcielibyśmy poinformować naszych użytkowników jakie ich dane oraz w jaki sposób są przetwarzane oraz na jakich zasadach będą przetwarzane po 25 maja 2018 r. W dalszej części można znaleźć więcej informacji na ten temat.

RODO 2018. Co to jest?

Dnia 25 maja 2018 r. wchodzi w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE tzw. RODO (GDPR). Celem rozporządzenia jest doprowadzenie do pełnej harmonizacji prawa w ramach UE i swobodnego przepływu danych osobowych. W założeniu ma pozwolić mieszkańcom Unii Europejskiej na lepszą kontrolę ich danych osobowych oraz stanowić modernizację i ujednolicenie przepisów umożliwiających firmom ograniczanie biurokracji i korzystanie ze zwiększonego zaufania klientów.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będzie firma JD Blayer LTD - wydawca londynek.net z siedzibą w Londynie oraz nasi zaufani partnerzy, z którymi stale współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszych stronach do Twoich potrzeb i zainteresowań oraz wykonywanie różnych badań mających na celu polepszanie usług internetowych i dostosowywanie ich do potrzeb użytkowników. Szczegółowe informacje dotyczące administratorów znajdują się w polityce prywatności.

Jakie dane są przetwarzane i w jakim celu?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności udostępnianych przez Londynek.net, w tym zapisywanych w plikach cookies, które są instalowane na naszych stronach przez nas oraz naszych Zaufanych Partnerów. Dane są przetwarzane między innymi, aby:

  • - zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług, w tym aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,
  • - pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań.

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem, Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądom lub organom ścigania - oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną. Pragniemy też wspomnieć, że na większości stron internetowych dane o ruchu użytkowników zbierane są przez naszych zaufanych partnerów.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo w polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk "Tak, zgadzam się", jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania ze strony interneowej Londynek.net oraz przez naszych partnerów w tzw. plikach cookies, w celach marketingowych (w tym na ich analizowanie i profilowanie w celach marketingowych). Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać.