Will Iceland Join the EU? A Special Referendum Will Be Held in August

Prace w ramach procesu akcesyjnego zostały zamrożone w 2013 r., gdy eksperci ostrzegali przed potencjalnym rozpadem strefy euro. Ostatecznie starania wstrzymano w 2015 r.

"Mamy lepszą pozycję negocjacyjną niż po kryzysie ekonomicznym. W rozmowach z UE będziemy zabiegać o zachowanie naszych zasobów oraz stabilności finansowej" – podkreśliła premierka Kristrun Frostadottir, liderka socjaldemokratycznego Sojuszu na konferencji prasowej w piątek.

Zbliżenie Islandii do UE jest komentowane jako strategiczne w obliczu rosnącego znaczenia Arktyki i roszczeń prezydenta USA Donalda Trumpa do położonej w tym regionie Grenlandii.

W sondażu Gallupa, przeprowadzonym między 19 lutego a 4 marca, 57 proc. respondentów opowiedziało się za kontynuowaniem negocjacji akcesyjnych z UE, a ponad 30 proc. było temu przeciwnych.

Szefowa dyplomacji Islandii Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir podkreśliła, że nie spodziewa się długich negocjacji z UE, gdyż jej kraj już należy do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, co oznacza, że rynek jest w dużej części zintegrowany. Jej zdaniem obszary akcesyjne, które zostały już omówione, zostaną zaktualizowane.

Rozpisanie referendum musi jeszcze zaakceptować parlament Islandii.

"Naród islandzki stoi przed ważną decyzją. W świecie rywalizujących ze sobą stref wpływu członkostwo w UE daje zakotwiczenie we Wspólnocie bazującej na wartościach, dobrobycie i bezpieczeństwie" - podkreśliła komisarka UE ds. rozszerzenia Marta Kos w oświadczeniu przekazanym agencji AFP.

W wyniku przedterminowych wyborów w 2024 r. w kraju powstała większościowa koalicja socjaldemokratycznego Sojuszu, liberalnego Odrodzenia oraz Partii Ludowej. Ugrupowania te w umowie koalicyjnej ustaliły, że referendum w sprawie wznowienia negocjacji akcesyjnych z UE odbędzie się do 2027 r. Nie podano wówczas konkretnej daty.

Islandia jest strategicznie położona na północnym Atlantyku, należy do NATO, a także ma podpisaną umowę obronną z USA. Kraj jest bogaty w zasoby naturalne, a ważną gałęzią gospodarki jest rybołówstwo, którego ochrona przed unijnymi kwotami była wcześniej przedmiotem debaty.