W UK bardziej opłaca się być na zasiłku niż pracować? Nowa analiza nie pozostawia wątpliwości

Jak wynika z nowej analizy, świadczenia dla osób nieaktywnych ekonomicznie nadal będą warte tysiące funtów więcej niż wynagrodzenia, pomimo rządowych cięć w zakresie świadczeń.

Pomimo nowej ustawy o zasiłkach socjalnych, w Wielkiej Brytanii często to osoby nieaktywne zawodowo mają większy dochód niż ci, którzy pracują za minimalną pensję.
Bezrobotny samotny rodzic ubiegający się o zasiłek z powodu problemów związanych ze swoim zdrowiem psychicznym i mający dziecko z ADHD otrzyma prawie 37 000 funtów rocznie – to o 14 000 funtów więcej niż pracownik z pensją minimalną.

Centrum Sprawiedliwości Społecznej stwierdza, że ​​w roku 2026/27 osoba nieaktywna ekonomicznie, pobierająca zasiłek Universal Credit (UC), ze średnim zasiłkiem mieszkaniowym i zasiłkiem Personal Independence Payment (PIP) z tytułu złego stanu zdrowia, otrzyma dochód w wysokości około 25 000 - 27 500 funtów.

W przypadku nowych osób pobierających świadczenia, kwota ta spada do 22 550 funtów.

Dla porównania, osoba zatrudniona na pełen etat i otrzymująca krajową płacę minimalną ma zarabiać po opłaceniu podatku dochodowego i składek na ubezpieczenie społeczne tylko 22 500 funtów.

Zasiłek PIP został zaprojektowany, aby pomóc osobom z chorobami przewlekłymi i niepełnosprawnym w pokryciu kosztów utrzymania i mobilności. Od czasu pandemii liczba miesięcznych świadczeń PIP wzrosła ponad dwukrotnie, z 13 000 do 34 000 miesięcznie – obecnie każdego dnia korzysta z nich około 1 000 osób.

Wzrost ten w dużej mierze wynika z gwałtownego wzrostu liczby osób ubiegających się o świadczenia, które jako główne schorzenie podają lęk i depresję – wzrost ten jest ponad trzykrotny od 2019 roku. Także większość (siedem na dziesięć) decyzji przyznających Universal Credit Health dotyczy zdrowia psychicznego i zaburzeń zachowania.

W międzyczasie liczba dzieci pobierających Disability Living Allowance (DLA) podwoiła się w ciągu ostatniej dekady, a rosnąca liczba spraw wynika z przyznawania świadczeń z tytułu zaburzeń zachowania, trudności w uczeniu się lub ADHD.

Analitycy Centrum Sprawiedliwości Społecznej argumentują, że całościowe rozpatrywanie łącznych uprawnień do świadczeń daje dokładniejszy obraz kompromisów między pracą a opieką społeczną. Zespół ekspertów wzywa do reform, które przekierowałyby finansowanie z długoterminowych wypłat gotówkowych z tytułu mniej poważnych schorzeń psychicznych na wsparcie rzeczowe.

"Przed lockdownem mieliśmy najniższą liczbę gospodarstw domowych bez pracy od początku prowadzenia rejestrów. Jednak dane Centrum Sprawiedliwości Społecznej pokazują, jak szkodliwy był COVID i że od tego czasu skala zniechęcenia do pracy dramatycznie wzrosła" - stwierdził poseł Iain Duncan Smith, były minister ds. pracy i emerytur.

Ministerstwo Pracy i Emerytur przewiduje, że do 2026 roku liczba wniosków o zasiłek chorobowy osiągnie pułap 3,4 miliona. Świadczenia zdrowotne i z tytułu niepełnosprawności mają osiągnąć 100 miliardów funtów do 2030 roku, a koszty emerytur i zadłużenia wymykają się spod kontroli.

Jak zauważają ekonomiści, Wielka Brytania zaoszczędziłaby do 9 miliardów funtów rocznie, przeznaczając świadczenia z tytułu zdrowia psychicznego na finansowanie terapii w ramach NHS oraz działania mające na celu wsparcie zatrudnienia.