UE: Weszły w życie przepisy eliminujące rtęć m.in. z plomb

Przez wiele lat rtęć była substancją chętnie wykorzystywaną zwłaszcza w amalgamatach dentystycznych. Teraz to się zmieni, ponieważ nowe unijne rozporządzenie ws. tej substancji, zmieniające dotychczasowe przepisy, wprowadza m.in. zakaz jej wykorzystywania w plombach. Zabrania również eksportu rtęci.

W większości państw członkowskich zakaz zacznie obowiązywać od nowego roku. Te państwa, które potrzebują więcej czasu na dostosowanie swoich systemów opieki zdrowotnej do nowych regulacji - jak np. Czechy i Słowacja, gdzie plomby w rtęcią są w pełni refundowane przez publiczny system zdrowia - otrzymały tymczasowe odstępstwa, które wygasną 30 czerwca 2026 roku.

W przyszłości materiały do wypełnień dentystyczną nie będą już zawierać rtęci, z wyjątkiem przypadków, kiedy będzie to wymagane potrzebami medycznymi lub zlecone przez lekarza.

Najpóźniej do 2027 roku państwa UE zaprzestaną również produkcji, importu i eksportu niektórych kategorii lamp zawierających rtęć. W zależności od kategorii lamp zakaz produkcji wejdzie w życie od 2026 lub 2027 roku. Dotychczasowe urządzenia zostaną zastąpione alternatywnymi, np. diodami LED, które są mniej toksyczne i bardziej energooszczędne.

Celem nowych przepisów jest zaprzestanie celowego stosowania rtęci w UE i wyeliminowanie tej silnie toksycznej substancji ze środowiska zgodnie z unijnym celem "zero zanieczyszczeń".

Rtęć stanowi problem dla środowiska, ponieważ łatwo rozprzestrzenia się na duże odległości, akumuluje i ma długą żywotność. Wywiera też szkodliwy wpływ na ludzkie zdrowie, w tym jest przenoszona z organizmu matki na dziecko przez łożysko lub podczas karmienia piersią.

Produkty zawierające rtęć, w tym amalgamat dentystyczny i lampy rtęciowe, stanowią największe celowe wykorzystanie tej substancji w UE, ale - mimo to - nie zostały w pełni uwzględnione w poprzednim rozporządzeniu UE w sprawie rtęci z 2017 roku. Tymczasem, według ekspertów, alternatywy nie zawierające rtęci są obecnie łatwo dostępne i opłacalne.

Do końca przyszłego roku Komisja opublikuje także wytyczne dotyczące technologii redukcji emisji rtęci z krematoriów.