Rolnicy i supermarkety będą płacić za sprowadzanie do UK pracowników sezonowych?

Raport, sporządzony na zlecenie Ministerstwa Środowiska, Żywności i Spraw Wiejskich (Defra), powstał w związku z rosnącymi zarzutami dotyczącymi złego traktowania pracowników przyjeżdżających na podstawie wiz dla pracowników sezonowych.

Dziesiątki tysięcy pracowników sezonowych przybywa do UK co roku na podstawie sześciomiesięcznej wizy, z takich krajów jak Chile czy Filipiny. Niektórzy z nich mają tysiące funtów długu jeszcze przed przyjazdem, co naraża ich na ryzyko związane z wyzyskiem.

Proponowane rozwiązanie jest sprzeczne z nowymi, surowymi przepisami imigracyjnymi ogłoszonymi przez Keira Starmera, które utrudniają pracownikom i studentom przyjazd do UK. Przybliżyłoby to jednak Wielką Brytanię do innych krajów, takich jak Stany Zjednoczone, gdzie pracodawcy są zobowiązani do ponoszenia kosztów rekrutacji i podróży pracowników.

Obecnie tylko nieliczni pracodawcy posiadają zezwolenie Home Office na rekrutację pracowników rolnych i mogą wystawić zaświadczenie o sponsoringu, które może być wykorzystane do uzyskania wizy dla pracowników sezonowych od Home Office.

Pracownicy muszą jednak samodzielnie zapłacić za wizę i koszty podróży do UK.

Badanie zlecone przez Defra dotyczące zasady "pracodawca płaci", z którym zapoznało się The Bureau of Investigative Journalism i dziennik "The Independent", zawiera propozycję czterech alternatywnych opcji dla rządu, w ramach których rekruterzy, gospodarstwa rolne, sprzedawcy detaliczni i konsumenci ponosiliby koszty.

W odpowiedzi na ten raport, rzecznik Defry poinformował, że rząd "nie planuje narzucenia zasady pracodawca płaci dla pracowników sezonowych", jednak jak wskazuje "The Independent", rząd dokona przeglądu badania i rozważy wnioski wraz z partnerami branżowymi.

W pierwszym z zaproponowanych modeli firmy rekrutujące musiałyby pokryć wszelkie koszty z góry, a następnie pobierałyby od gospodarstw rolnych wyższe opłaty za usługę. W drugim wariancie rekruterzy nadal pokrywaliby koszty, ale mogliby ubiegać się o ich zwrot z funduszu rządowego lub branżowego.

W trzecim przypadku pracownik pokrywałby swoje koszty, ale następnie otrzymywałby zwrot kosztów po przybyciu do UK, a w czwartym - koszty ponoszone przez rekruterów byłyby w całości przerzucane w dół łańcucha dostaw, poprzez gospodarstwa rolne i supermarkety, aż do poziomu konsumentów.

Badanie, opracowane przez firmę konsultingową Alma Economics, szacuje kwoty, które pracodawcy musieliby zapłacić za każdego pracownika objętego programem dla pracowników sezonowych w przedziale od 850 do 1 500 funtów.

Szacuje się również, że producenci owoców i warzyw poniosą najwyższe koszty finansowe w przypadku opcji pierwszej i trzeciej. Pierwszy model może spowodować straty w przypadku 70 z 827 gospodarstw, w porównaniu do 43 w przypadku drugiej propozycji, 57 w wariancie trzecim i zera w przypadku ostatecznego programu.

Według badań, konsumenci mieliby płacić od jednego do trzech pensów tygodniowo więcej za owoce i warzywa zebrane z gospodarstw objętych programem. Zmuszenie pracodawcy do płacenia za rekrutację kosztowałoby łącznie 43,1 miliona funtów i wyeliminowałoby zadłużenie 18 200 pracowników.

Badanie cytuje raport, w którym stwierdzono, że 70% pracowników objętych programem zaciągnęło dług, aby przyjechać do Wielkiej Brytanii.

W raporcie, w ramach którego przeprowadzono konsultacje z supermarketami, rolnikami i rekruterami, stwierdzono, że zainteresowane strony popierają pokrycie kosztów przez operatorów, a następnie przeniesienie ich w dół łańcucha dostaw.

Chociaż w analizie stwierdzono, że rolnicy są zależni od programu pracowników sezonowych, ponieważ według nich "pracownikom z UK często brakuje umiejętności i motywacji" potrzebnych do zbierania owoców i warzyw, to w dużej mierze byli oni przeciwni pokrywaniu kosztów rekrutacji pracowników z zagranicy.

Wielu obawia się, że zagrozi to "zaangażowaniu pracowników", ponieważ obecny system zapewnia "silną zachętę do ciężkiej pracy" w celu spłacenia długów.

Jednakże większość sprzedawców detalicznych opowiedziała się za wprowadzeniem zasady "pracodawca płaci", podobnie jak niektórzy operatorzy programów - czytamy w raporcie.

Tymczasem organizacje reprezentujące pracowników i organizacje praw człowieka z zadowoleniem odniosły się do propozycji, ale uznały, że potrzebne są szersze reformy, aby zapewnić poprawę dobrostanu pracowników.