At least a third of EU citizens in UK report discrimination by public bodies

Pięć lat po opuszczeniu Unii przez Zjednoczone Królestwo ponad jedna trzecia respondentów zgłosiła, że czuje się dyskryminowana przez organy publiczne.

Jedna piąta stwierdziła, że napotkała trudności w korzystaniu ze swoich praw, w tym prawa do pracy, prawa do podróżowania do i z kraju oraz prawa do równego traktowania w usługach publicznych.

"Pięć lat po Brexicie ankiety potwierdzają nasze obecne przekonanie, że choć świadomość przysługujących praw rośnie, to nadal istnieją bariery w ich realizacji dla części obywateli. Prawdopodobnie problemy, z jakimi mierzą się obywatele UE i EOG/EFTA, będą się nadal pogłębiać i komplikować" – zauważyła Miranda Biddle, dyrektor generalna Niezależnego Organu Monitorującego (IMA).

IMA to instytucja utworzona na mocy Ustawy o wystąpieniu z UE z 2020 r., której zadaniem jest nadzorowanie przestrzegania praw obywateli do życia, pracy, emerytury oraz dostępu do opieki zdrowotnej i świadczeń społecznych.

Brexit był ogromnym wstrząsem dla 7,1 miliona obywateli UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i krajów EFTA, takich jak Norwegia, którzy uzyskali w UK status osoby osiedlonej lub tymczasowo osiedlonej.

Zapytani o to, jakie działania IMA mogłaby podjąć, aby realnie poprawić ich sytuację, ponad połowa respondentów wskazała potrzebę wsparcia w zakresie swobodnego podróżowania bez obaw i niepewności.

Wielu chciałoby także, aby IMA pomogła w zapewnieniu odpowiedniego dostępu do pomocy, gdy jest potrzebna, oraz chroniła prawa przyszłych pokoleń.

IMA prowadzi monitoring doświadczeń obywateli UE od 2021 roku, czyli od pierwszego pełnego roku poza Unią.

Z najnowszego badania obywatelskiego na rok 2025 wynika, że większość obywateli UE jest świadoma przysługujących im praw wynikających z porozumienia o wystąpieniu – prawnie wiążącego traktatu, który stanowił podstawę Brexitu.

Jednak badanie ujawniło też niepokojące braki w wiedzy, szczególnie w odniesieniu do dzieci.

Prawie 4 na 10 respondentów przyznało, że nie złożyło wniosku o status osoby osiedlonej dla swojego dziecka. Spośród nich ponad 70% uważało, że ich dziecko automatycznie ma prawo do obywatelstwa brytyjskiego.

Wielu obywateli czuło się również dyskryminowanych przez lekarzy rodzinnych (GP), szpitale, władze lokalne, Home Office lub Straż Graniczną (Border Force).

Zaledwie 61% badanych zadeklarowało zaufanie do instytucji publicznych, jeśli chodzi o ochronę ich praw – największy poziom nieufności występował wśród osób powyżej 65. roku życia.

Jedna czwarta respondentów skarżyła się, że ich kwalifikacje zawodowe – np. z zakresu księgowości czy architektury – nie są uznawane.

Komentując te dane, Home Office oświadczyło, że odniesie się do raportu po jego pełnej analizie i skontaktuje się z IMA w tej sprawie.