Milionom mieszkańców UK wciąż bardziej opłaca się życie na zasiłkach niż praca

Badanie wskazuje, że pracownicy o niskich dochodach, którzy mogliby uzyskać zwolnienia lekarskie, mogliby otrzymać większe wsparcie finansowe z systemu świadczeń niż wynagrodzenie po podatkach. Szacuje się, że jeden na czterech pełnoetatowych pracowników mógłby skorzystać na zamianie pracy na świadczenia.

Eksperci ośrodka zwracają uwagę na rosnącą liczbę roszczeń z tytułu niepełnosprawności, szczególnie związanych ze schorzeniami zdrowia psychicznego, jak lęki i depresja. Okazuje się, że codziennie zgłaszanych jest około 1 000 nowych wniosków o zasiłki zdrowotne od czasu pandemii COVID-19.

Iain Duncan Smith, założyciel ośrodka analitycznego Centre for Social Justice (CSJ) i były minister pracy i emerytur, podkreśla potrzebę reform systemu, aby przywrócić zachęty do pracy i uniknąć sytuacji, w której "opiekuńcze państwo staje się bankrutem".

Projekt Welfare 2030, zapowiedziany przez CSJ, ma na celu przeciwdziałanie kryzysowi świadczeń przez wprowadzenie reform wzmacniających motywację do zatrudnienia. Analiza wskazuje, że przeciętny beneficjent Universal Credit z dodatkiem do wynajmu oraz osobistym zasiłkiem niepełnosprawności (PIP) mógłby w 2025-26 roku otrzymać około 25 200 funtów, co odpowiada wynagrodzeniu w wysokości 30 100 funtów brutto.

CSJ podaje przykłady stanowisk, których wynagrodzenie po opodatkowaniu jest niższe od pakietu świadczeń. Są to: strażnik więzienny w Leicester (28 187 funtów), sprzątacz w Birmingham (26 312 funtów) czy asystent pielęgniarski w Manchesterze (24 465 funtów). Przeciętny pakiet świadczeń przewyższa o 4 800 funtów wynagrodzenie netto osoby zatrudnionej na minimalnej krajowej (około 20 400 funtów rocznie).

CSJ wskazuje, że około 2 miliony odbiorców Universal Credit pozostają aktywni zawodowo, jednak rosnąca liczba osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych bez wymogu pracy budzi obawy o utrwalenie stanu zależności od pomocy socjalnej. Aktualnie liczba osób pobierających świadczenia bez wymogu zatrudnienia przekracza 4 miliony.

W odpowiedzi na raport, były minister pracy Jonathan Ashworth zaznaczył, że rosnąca liczba świadczeniobiorców zdrowotnych pokazuje konieczność reformy systemu. CSJ podkreśla, że poprzednie reformy, takie jak Universal Credit, przyniosły pozytywne skutki, lecz obecne tendencje w zakresie roszczeń zdrowotnych odwracają te osiągnięcia.

Przedstawiciele Reform UK i Partii Konserwatywnej wyrażają krytykę wobec obecnego systemu, wskazując na potrzebę cięć podatków, likwidacji pułapek świadczeniowych oraz zwiększenia motywacji do pracy. Rzecznik Ministerstwa Pracy i Emerytur zaznaczył, że większość osób jest lepiej sytuowana, pracując, a niektóre z wymienionych zawodów oferują możliwość awansu i wyższych zarobków w przyszłości.