Menu

Świętokrzyskie wciąż czaruje...

Świętokrzyskie wciąż czaruje...
Rezerwat archeologiczny Krzemionki. (Fot. Wikipedia)
To było hasło reklamujące turystykę regionu świętokrzyskiego: Świętokrzyskie czaruje. Jest to region, który co chwila przypomina o sobie. Może więc podczas letnich wycieczek zajrzymy w niektóre miejsca: Krzemionki Opatowskie, Ujazd, Wsola - to miejsca godne polecenia.
Reklama

O Krzemionkach Opatowskich przypomniano nam na początku lipca, gdyż wówczas zostały one wpisane na prestiżową listę światowego dziedzictwa UNESCO.

To miejsce jest rezerwatem archeologicznym, w którym znajduje się zespół neolitycznych kopalń krzemienia pasiastego. Krzemionki znajdują się pomiędzy wsiami Sudół i Magonie w gminie Bodzechów, w powiecie ostrowieckim, w województwie świętokrzyskim, w odległości 5 km od Ostrowca Świętokrzyskiego. W 1994 roku zarządzeniem Prezydenta RP, Krzemionki zostały uznane za pomnik historii Polski. Teraz zaś trafiły na prestiżową listę UNESCO.

Cóż takiego wyjątkowego jest w tym miejscu? Krzemień pasiasty. Jest to odmiana kamienia, charakteryzująca się koncentrycznym ułożeniem ciemnych i jasnych smug czy warstw.

Krzemień pasiasty na ścianie kopalni Krzemionki. (Fot. Getty Images)

Odkrycia krzemionkowskich kopalń dokonał w 1923 r. geolog Jan Samsonowicz, profesor uniwersytetów we Lwowie i Warszawie i członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk. W trakcie prac terenowych badacz zwrócił uwagę na teren „usłany gęsto dołkami”. W rejonie Magoni zainteresowały go kamieniołomy wapienia, w ścianach których odsłoniły się wnętrza pradziejowych kopalń. Samsonowicz spenetrował je, dokonał niezbędnych pomiarów i zabrał znalezione w wyrobiskach górnicze narzędzia. Poczynione obserwacje przekonały go, że ma do czynienia z pradziejowymi kopalniami krzemienia. Był pierwszym naukowcem, który docenił wartość odkrycia, apelując o roztoczenie opieki nad zabytkiem.

Dziś w Krzemionkach Opatowskich jest stworzone muzeum, można też zwiedzać niektóre kopalnie krzemienia. Możliwe jest to jedynie z przewodnikiem, po wyznaczonej trasie. Niedozwolone jest zbieranie skał na terenie całego rezerwatu. W podziemiach zabronione jest wydobywania skał i krzemieni z górotworu. Jeśli chcemy mieć pamiątki z krzemienia, można się np. zaopatrzyć z biżuterię z krzemieniem pasiastym, który od lat jest cenionym kamieniem jubilerskim.

Tuż po 50. rocznicy śmierci Witolda Gombrowicza, która przypada w tym roku, jeśli będziemy w regionie świętokrzyskim, warto odwiedzić Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli. Co ciekawe, dla turystów indywidualnych wstęp jest bezpłatny. Opłata za zwiedzanie z przewodnikiem wynosi 3 zł za osobę. Muzeum zostało otwarte w październiku 2009 roku, a mieści się w rezydencji pałacowej, usytuowanej w zabytkowym parku.

Muzeum Gombrowicza we Wsoli. (Fot. Wikipedia)

Znajdziemy tu ekspozycję stałą, zatytułowaną „JA, Gombrowicz”, powstałą według scenariusza i koncepcji Jolanty Pol oraz projektu graficznego Adama Orlewicza. Trasa zwiedzania obejmuje: Kawiarnię "Ferdydurke" (dawny pokój Witolda), salę polską, hol (kolekcje przedmiotów osobistych), salę argentyńsko-europejską oraz "czyStelnię".

Ekspozycja oparta jest na opowieści biograficznej. Prezentowane są dokumenty dotyczące pisarza, fotografie, korespondencja, maszynopisy, rękopisy oraz pierwodruki dzieł z różnych okresów życia Gombrowicza.

Z kolei zamek Krzyżtopór w Ujeździe, w woj. świętokrzyskim - to ruiny powstałej w latach 1627–1644 rezydencji pałacowej otoczonej fortyfikacjami. Była to największa budowla pałacowa w Europie, przed powstaniem Wersalu. Od 2018 Krzyżtopór ma status pomnika historii.

Zamek Krzyżtopór - była to największa budowla pałacowa w Europie przed powstaniem Wersalu. (Fot. Wikipedia)

Zamek został zbudowany w latach 1627–1644 przez wojewodę Krzysztofa Ossolińskiego, jednak nigdy nie został w pełni ukończony. Historia autorstwa projektu pałacu i jego kształtu nie została do końca poznana. Jest to powodem do tworzenia wokół niego legend. Jedną z nich jest opowieść o zastosowaniu przy budowie pałacu symboliki nawiązującej do kalendarza: okien miał tyle, ile dni w roku, pokoi tyle, ile tygodni; sal wielkich tyle, ile miesięcy, a cztery narożne jego baszty odpowiadały liczbie kwartałów. Przewodnicy po zamku opowiadają też o wielkim akwarium, mającym się znajdować na jednej z wież, czy o marmurowych żłobach w stajniach dla koni... Brak zachowanych planów budowy oraz sztychów sprzed przebudowy w XVIII wieku uniemożliwia dziś faktyczne odtworzenie wizerunku zamku z połowy XVII wieku.

Jednak nawet dziś zamek Krzyżtopór robi ogromne wrażenie swoją powierzchnią, architektonicznymi detalami i dowodami dawnej wielkości. Obecnie można go zwiedzać w dzień lub w nocy. Zwiedzanie nocne odbywa się od kwietnia do końca listopada w każdą drugą oraz ostatnią sobotę miesiąca. Jednakże, aby móc wziąć w nim udział, należy wcześniej dokonać rezerwacji.

Jeśli wybierzemy się większą grupą i zakupimy bilety w opcji Premium, mamy zagwarantowaną obecność przewodnika, iluminację świetlną zamku, zwiedzanie z pochodniami, pokaz pojedynku w wykonaniu członków Bractwa Rycerskiego na zamkowym dziedzińcu, a dla chętnych odbędzie się i nauka tańca dworskiego, poprowadzona przez szlachecką parę. Na koniec - dla osób o mocnych nerwach - spotkanie z duchem Białej Damy.

Wymienione trzy miejsca w Świętokrzyskiem, oczywiście, nie wyczerpują bogatej oferty regionu. Jest jednak pewne, że jak już tam trafimy, odkryjemy więcej atrakcyjnych turystycznie miejsc. Bo Świętokrzyskie wciąż czaruje...

Komentarze
Nikt jeszcze nie skomentował tego tematu.
Bądź pierwszy! Podziel sie opinią
Dodaj komentarz
Reklama
Reklama

Waluty


Kurs NBP z dnia 15.11.2019
GBP 5.001 złEUR 4.281 złUSD 3.885 złCHF 3.921 zł

Sport


Reklama