Menu

Z dworu, zaścianka i galerii handlowej - melodie świąt

Z dworu, zaścianka i galerii handlowej - melodie świąt
Piosenki i kolędy tworzą niepowtarzalny nastrój świąt. (Fot. Thinkstock)
W kościołach, centrach handlowych, radiu i w domach - w okresie świątecznym kolędy i przeboje towarzyszą nam niemal wszędzie. Gdy słyszymy te tradycyjne, jak "Cicha noc" czy współczesne "Last Christmas" - wiemy, że Boże Narodzenie jest tuż, tuż. Czy wiemy jednak, skąd pochodzą te melodie?
Reklama

Okazuje się, że niektóre z naszych ulubionych piosenek mają bardzo interesujące, a czasem zaskakujące źródła.

"Cicha noc” tak chętnie śpiewana w wielu językach ma już prawie 200 lat. Została napisana w Austrii przez katolickiego księdza, a następnie przetłumaczona na język angielski. Współcześnie spopularyzował ją Bing Crosby. Jego wersja kolędy była 3. najlepiej sprzedanym singlem wszech czasów.

“Santa Clause is Coming to Town” to piosenka, która przywołuje na myśl galerie handlowe, jednak to już niemal wiekowa staruszka. Po raz pierwszy została wykonana w 1934 roku przez Jamesa Gillespie, w stacji radiowej. W ciągu 24 godzin stała się hitem. Od tego czasu doczekała się wielu pięknych wykonań – przez takich artystów jak Perry Como, Gene Autry, The Four Seasons, The Jackson Five, czy Bruce Springsteen.

“Jingle Bells” to z kolei bodaj najbardziej znana piosenka wszech czasów. Teoria jej pochodzenia nie jest jednoznaczna. Według jednych źródeł, powstała ona w amerykańskiej Georgii około 1850 roku, z okazji Święta Dziękczynienia. Oryginalnie nosiła tytuł “One Horse Open Sleigh”. Według innych, była to piosenka biesiadna i postała w Massachusetts, gdzie nawet istnieje tablica upamiętniająca ten fakt. Niezależnie od swojego pochodzenia, pieśń zyskała popularność bodaj na całym świecie.

Korzeni “Deck the Halls” trzeba szukać z kolei w XVI-wiecznej Walii. Jej melodia i częściowo tekst zaczerpnięte zostały z noworocznej piosenki "Nos Galan". Na przykład "Deck the halls with boughs of holly/ Fa la la la la la la la la” to oryginalne "Oh! How soft my fair one's bosom/ Fa la la la la la la la la".
W nastrój zadumy i radosnego oczekiwania wprowadzają nas niezmiennie od lat najpiękniejsze kolędy. Co ciekawe, samo słowo wywodzi się od greckich Kalend, czyli pierwszego dnia miesiąca, bowiem kolęda — w każdym znaczeniu, a ma ich kilka — odnosi się do okresu związanego z dniem 1 stycznia.

"Początkowo w Polsce nazywano tak pieśni noworoczne, składające się zawsze z trzech części: życzeń powodzenia, szczęścia i urodzaju, prośby o datek i podziękowania za dar noworoczny, zwany także kolędą" – można przeczytać w książce Barbary Ogrodowskiej "Zwyczaje, obrzędy i tradycje w Polsce".

Tekst takiej kolędy został wydrukowany po raz pierwszy w XVI wieku, w Krakowie i brzmiał: „Maszli nam daci, nie daj nam długo staci/boć nam będzie uziąbaci./Skakały bosy pod niebiosy/chciały kołacza i kiełbasy”.

Wreszcie kolęda to nazwa pieśni kościelnych i domowych o Bożym Narodzeniu.

„Wywodzą się z hymnów łacińskich o narodzeniu Chrystusa, komponowanych we Włoszech już w średniowieczu. Najstarsze kolędy polskie, przełożone z łaciny i czeskiego, pochodzą z XV wieku. Zalicza się do nich kolędę Anioł pasterzom mówił” - informuje "Gazeta Wrocławska”.

Nastrojowe "Gdy śliczna Panna”, "Jezus Malusieńki”, "Ach ubogi żłobie”, "Tryumfy Króla Niebieskiego” i "Bóg się rodzi” powstały zaś w XVIII wieku.

Kolędy śpiewano na melodię hymnów łacińskich, marszów, polonezów, tańców ludowych i kołysanek.
Kolejnym rodzajem pieśni bożonarodzeniowych są skoczne pastorałki. Te piosenki, często o przaśnych tekstach, śpiewano podczas obchodów kolędniczych, spotkań sąsiedzkich i jasełek. Zwyczajnie nie bardzo przystawały do powagi świątyń.

"Bo jakże w kościele byłoby intonować: Panie Boże mój, jam jest wołek Twój./Nie umiem nic, jeno orać, orać/i to trzeba na mnie wołać/ciąg wołku, ciąg!

Albo: Na kościele gołka, zieleni się trowka/a tam siedzą pastuszkowie jedzą kaszę z garnka./Kaszę pozjadali, garnki potrzaskali/jeno jeden zostawili, co z niego pijali.

W czasach rozbiorów, powstań narodowych i wojen na melodię starych, popularnych kolęd układano i śpiewano pieśni patriotyczne. Podczas II wojny światowej na przykład nucono: Dzisiaj w Londynie, dzisiaj w Londynie wesoła nowina./Tysiąc bombowców, tysiąc bombowców jedzie do Berlina./Berlin się pali, Hamburg się wali, /Hitler w kominie, Stalin w Berlinie...” - opowiadał w rozmowie z "GW” o. prof. Franciszek Rosiński, wrocławski etnolog.

Według naukowca, w Polsce może istnieć nawet 17 tys. kolęd i pastorałek, razem z ich regionalnymi wariantami.

5 najpopularniejszych świątecznych piosenek 2017 wg Spotify:

1. Mariah Carey - "All I Want To Christmas Is You”

2. Wham! – "Last Christmas”

3. Michael Bublé – "It’s Beginning To Look A Lot Like Christmas”

4. Justin Bieber – "Mistletoe”

5. Ariana Grande – "Santa Tell Me”

W podziale na grupy wiekowe:

13-17: Why Don’t We – "Hey Good Lookin”

18-24: Justin Bieber – „Mistletoe”

25-29: DMX – "Rudolph the Rednose Reindeer"

30-34: The Drifters – "White Christmas"

35-39: Elvis Presley – "Blue Christmas"

40-44: Sarah McLachlan – "Wintersong"

45-54: Band Aid – "Do They Know It’s Christmas?" – wersja z 1984 r.

55-64: Joy Williams – "I’ll Be Home for Christmas"

65+: Elvis Presley – "I’ll Be Home for Christmas"

Na podstawie:

  • Gazeta Wrocławska: "Skąd się wzięły kolędy"
  • Just a pinch receipes: "Origins of Christmas Carols We Love"

Twoja ocena:

Już zagłosowałeś!

Aktualna ocena: 5.5 / 2

Komentarze


Nikt jeszcze nie skomentował tego tematu.
Bądź pierwszy! Podziel sie opinią

Dodaj komentarz


Reklama
Reklama

Waluty


Kurs NBP z dnia 20.06.2018
GBP 4.916 złEUR 4.317 złUSD 3.735 złCHF 3.747 zł

Sport


Reklama

Drogi Czytelniku!

Pragniemy Cię poinformować, że nasza strona może dostosowywać treści do Twoich potrzeb. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przetwarzanie danych i personalizację treści marketingowych. Aby dalej móc dostarczać Ci coraz lepsze materiały redakcyjne i udostępniać Ci coraz lepsze usługi, potrzebujemy zgody na lepsze dopasowanie treści marketingowych do Twojego zachowania. Dzięki nim możemy finansować rozwój naszych usług. Nie zwiększamy zakresu naszych uprawnień. Twoje dane są u nas bezpieczne.

Zezwolenie na reklamę

Dzięki personalizacji pokazujemy Ci treści lepszej jakości, a dzięki zebranym danym możemy cały czas je doskonalić. Reklamy są dopasowane do Twoich potrzeb - dzięki reklamom finansujemy nasz rozwój. Dopasowanie pozwala nam wyświetlać ich mniej. Zapewniamy bezpieczeństwo Twoich danych. Zgodę na przetwarzanie danych możesz wycofać w każdej chwili na stronie Polityka Prywatności.

Chcielibyśmy poinformować naszych użytkowników jakie ich dane oraz w jaki sposób są przetwarzane oraz na jakich zasadach będą przetwarzane po 25 maja 2018 r. W dalszej części można znaleźć więcej informacji na ten temat.

RODO 2018. Co to jest?

Dnia 25 maja 2018 r. wchodzi w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE tzw. RODO (GDPR). Celem rozporządzenia jest doprowadzenie do pełnej harmonizacji prawa w ramach UE i swobodnego przepływu danych osobowych. W założeniu ma pozwolić mieszkańcom Unii Europejskiej na lepszą kontrolę ich danych osobowych oraz stanowić modernizację i ujednolicenie przepisów umożliwiających firmom ograniczanie biurokracji i korzystanie ze zwiększonego zaufania klientów.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będzie firma JD Blayer LTD - wydawca londynek.net z siedzibą w Londynie oraz nasi zaufani partnerzy, z którymi stale współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszych stronach do Twoich potrzeb i zainteresowań oraz wykonywanie różnych badań mających na celu polepszanie usług internetowych i dostosowywanie ich do potrzeb użytkowników. Szczegółowe informacje dotyczące administratorów znajdują się w polityce prywatności.

Jakie dane są przetwarzane i w jakim celu?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności udostępnianych przez Londynek.net, w tym zapisywanych w plikach cookies, które są instalowane na naszych stronach przez nas oraz naszych Zaufanych Partnerów. Dane są przetwarzane między innymi, aby:

  • - zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług, w tym aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,
  • - pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań.

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem, Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądom lub organom ścigania - oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną. Pragniemy też wspomnieć, że na większości stron internetowych dane o ruchu użytkowników zbierane są przez naszych zaufanych partnerów.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo w polityce prywatności. Tam też znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk "Tak, zgadzam się", jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania ze strony interneowej Londynek.net oraz przez naszych partnerów w tzw. plikach cookies, w celach marketingowych (w tym na ich analizowanie i profilowanie w celach marketingowych). Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać.